donderdag 19 juli 2012

De hogere liefde


Veel mystici en filosofen zijn mij voorbij gegaan die de hogere liefde hebben beschreven. De hogere liefde is een vorm van liefde die onvoorwaardelijk en allesomvattend is. Het gaat voorbij de gewone liefde, de liefde tussen man/vrouw, ouder/kind, platonische liefde of iedere andere vorm van liefde. De liefde kan ervaren worden in contemplatie, meditatie, in de natuur of in contact met een ander. Hieronder een beschrijving van de hogere liefde volgens Plato, Simone Weil, Vladimir Solovjov en Dante Alighieri.

Ieder heeft op eigen wijze deze vorm toegelicht in meesterlijk gedichten en beschrijvingen.

Hogere liefde volgens Plato


Plato (427-347 v Chr.) was een Griekse filosoof, schrijver en mysticus. Hij was een leerling van Socrates. In de Phaidros bespreekt Plato dat er vier soorten bezieling zijn. Hij geeft aan dat de hoogste vorm eros, de liefde is.

De betekenis van eros bij Plato betekent zowel seksualiteit, erotiek, verliefdheid en verlangen als liefde. De laatste betekenis, het verlangen als liefde staat beschreven in het symposium. Hierin laat Plato een verhandeling plaatsvinden tussen Socrates en Diotima. Diotima geeft aan dat liefde de geest is, die mensen en goden verbindt. Liefde is het verlangen naar het schone; het verlangen naar de onsterfelijkheid door voortplanting; het scheppen in het schone. Tot slot is liefde de mystieke weg die je helpt omhoog te gaan van het liefhebben van een mooi lichaam naar uiteindelijk het schouwen van het schone. Hij beschrijft eigenlijk dat de liefde de ziel kan transformeren tot dat de ziel het schone Zelf ziet.

Hogere liefde volgens Simone Weil


Mysticus en filosofe Simone Weil (1909 -1943) heeft zich o.a. in de Griekse filosofie verdiept. Over de rede van Plato tussen Diotima en Socrates zegt Simone Weil:

"De weg van liefde is een verlossing door schoonheid. Het gaat om een transformatieproces waarbij telkens door het waarnemen en ervaren van een bijzondere schoonheid het besef ontstaat van Universele schoonheid."

De rede tussen Diotima en Socrates gaat over de transformerende kracht van de liefde in de ziel. De ziel wordt opgeschoond door de liefde van alle hechtingen en scheidingen. Aan het eind van weg van de liefde kan de ziel zich verenigen met het schone.

Over de transformerende kracht van de liefde schreef ze het volgende;

"De goddelijke liefde (hogere) kan alleen verkregen worden wanneer de ziel een directe ontmoeting heeft of heeft gehad met het Goddelijke. Deze kennis kan niet verkregen worden door redenering of verkregen kennis."
Simone geeft ook aan dat het aanschouwen van het goddelijke gevaarlijk kan zijn voor degene die de waarheid niet durven aan te gaan. De kennis van dit gevaar is dodelijker dan een zwaard. Het betekent dat het 'ik' van de aanschouwer wordt gedood. De illusie van het "ik" houdt op te bestaan als de mens de waarheid van de liefde aan durft te gaan.

Hogere liefde volgens Solovjov


Volgens één van de grootste filosofen van de negentiende eeuw, Vladimir Solovjov (1853-1900), gaat de hogere liefde verder dan de platonische of geslachtelijke liefde. Solovjov heeft geprobeerd om deze hogere liefde te leven en de waarheid van de liefde te aanvaarden. Wat houdt deze hogere liefde in? De hogere liefde is de weg van waarlijk regenererende en goddelijke liefde.

Bij de hoogste weg van de liefde worden de lagere natuurkrachten (chaos en orde) van binnenuit omgevormd en veredeld. Uiteindelijk offert de mens zijn lagere natuur op voor het goddelijke. Het leven van deze hogere liefde doe je niet alleen. De hogere liefde van de één heeft invloed op een ander. Wanneer de mens vanuit deze hogere liefde kijkt naar de ander, kan de onvolmaakte Zelf van de ander ondergedompeld worden in de hogere liefde. Het is de liefde van de ene die de persoonlijkheid van die ander kan transformeren. Solovjov geeft aan dat de weg van de hoogste liefde erover gaat dat het mannelijke met het vrouwelijke en het geestelijke met het lichamelijke volkomen verenigt. Volgens hem heeft het geen enkele zin je wezen tot bloei te laten komen in zelfbeslotenheid. Je wezen komt onbedoeld tot bloei als je onbaatzuchtige liefde schenkt aan de ander. Liefde tot de ander zonder egoïstische bijbedoelingen maakt het mogelijk om het licht in de ander waar te nemen. Liefde schenken aan de ander zonder verlies van individualiteit opent je eigen wezen voor de ander. Als je als mens in staat bent de ander te zien vanuit deze hogere liefde, dan is het ook mogelijk ieder ander mens op deze wijze te aanschouwen. Vanuit persoonlijke ervaring heeft Vladimir Solovjov ontmoetingen gehad met wat hij noemt het eeuwige vrouwelijke, de hemelse Sophia. Dit hemelse wezen heeft hij waargenomen bij de vrouwen die hij op aarde lief heeft gehad.

Hogere liefde volgens Dante Alighieri


Dante Alighieri was een Italiaanse schrijver en dichter (1265-1321). Hij was niet de enige die contact heeft gehad met de hemelse Sophia. Dante Alighieri schreef een meesterlijk gedicht genaamd "de Goddelijke Komedie". Hierin heeft hij beschreven hoe hij Beatrice lief heeft gehad. Beatrice staat voor de zuivere hemelse liefde. De liefde voor Beatrice maakt hem mogelijk om door de hellen af te klimmen, de louteringsberg te beklimmen en het paradijs op te stijgen.



De hogere liefde heeft een transformerende werking op het zielenleven. Wanneer in een ontmoeting tussen twee personen de hogere liefde zijn intrede doet, verlicht het hart en het bewustzijn. De verstilling van de hogere liefde kan worden ervaren wanneer twee mensen elkaar in de ogen aankijken en alle schermen wegdoen. Men dient zich niet in te houden, maar juist in overgave te zijn met wat zich aandient in het moment. Wanneer men elkaar aanschouwt en door de ander heen kijkt, dan zal men werkelijk in de ziel van de ander kijken. Wanneer beide personen dit doen in de verstilling dan is de geestelijke liefde waarneembaar. Toch is het niet nodig om elkaar te aanschouwen door in elkaar ogen te kijken. Ook via een aanraking, in elkaars nabijheid of omhelzing is de hogere liefde waarneembaar. Twee mensen delen dan een gezamenlijke ruimte, waarbij er een verstilling van de geest optreed. Wanneer twee mensen in een ontmoeting deze vergeestelijking van liefde ervaren, zijn zij hier beiden van bewust. De stroom van hogere liefde is voelbaar in alle ledematen, een heerlijke trilling stroomt door het lichaam en de ogen verzachten. Solovjov geeft aan dat wanneer de hogere liefde door de mens stroomt, het wezen tot bloei kan komen. Hogere aspecten van het Zelf nemen meer ruimte in. Waarbij gevoelens naar voren komen van verwondering, verbondenheid met de natuur en intense vreugde. De ziel wordt op een hoger plan getild.

Echter ervaringen met de hogere liefde vinden meestal niet plaats zonder slag of stoot. Na dergelijke ontmoetingen met de hogere liefde kan het ego in verzet komen. Waarbij het ego zich afsluit voor de grootsheid van de ervaring. Wanneer dergelijke ontgrenzende ervaringen ontstaan, zijn dit natuurlijke reacties die zich voordoen(dagen, weken of maanden na de ervaring). Hoewel de ziel zich afsluit van de hogere liefde, en doorgaat met het leven van alledag, de mens is veranderd door de ervaring. Dit is waarneembaar doordat waarden en normen zijn veranderd. Aan de oppervlakte kan het leven doorgaan, echter diepere liggende aspecten van het leven worden geleefd. De transformerende werking van de liefde heeft zijn werk gedaan. De ziel ontvouwt zich vanzelf en mede in contact met anderen.

Eline van de Nes