zaterdag 4 augustus 2012

Familie opstellingen


Als opgroeiend kind leer je van alles van je ouders/opvoeders; eten, lopen, praten, emoties verwerken, maar ook patronen worden gekopieerd. Men kan dwangmatig gaan wandelen, omdat je grootouders in de oorlog op de vlucht zijn geweest voor het gevaar. Om deze verbanden zichtbaar te maken, en te verwerken kan je een opstelling doen. Familie opstellingen kan je in groep en privé doen. Hier worden inzichten verworven en hele diepe veranderingen worden gestart.

De invloed van je familie

Een familie is een systeem van mensen die, al is het vaak onbewust, in verbondenheid met elkaar leven. Onze oorsprong vinden we in onze directe familie, en ons leven lang blijven we met hen verbonden, of we dit nu willen of niet. Het opgroeien en leven binnen een familiesysteem heeft een diepgaande invloed op onze persoonlijke ontwikkeling en op de wijze waarop we als individu in het leven staan. Het is de oorsprong waar we geen zeggenschap in hadden: onze ouders en onze afstamming en hoe dat ons bepaald heeft. Er doen zich in elke familie gebeurtenissen voor die de balans en harmonie in het familiesysteem verstoren. Er ontstaan dan verstrikkingen die diep doorwerken op de overige leden van het familieverband omdat iedereen de energieën binnen de familie meedraagt.

Zo nemen kinderen vaak onderdrukte gevoelens van familieleden over en leven ermee, als ware ze van henzelf, of ze nemen schuld, wraak of lot over. Op deze manier kunnen verstrikkingen meestal onbewust van generatie op generatie worden doorgegeven. Het kan zelfs zover gaan dat een kleinkind probeert de "fouten" van (groot) ouders te compenseren zonder zich van die "fouten" bewust op de hoogte te zijn. Doordat we ons identificeren met het noodlot van een familielid, plaatsen we ons in een rol die eigenlijk niet de onze is. We dragen het leed verder, in plaats van ons leven voluit te leven.

Wat is het effect van een opstelling?

Met behulp van een familieopstelling wordt datgene zichtbaar gemaakt wat achter ons ligt en nog niet gezien was. Hierdoor krijg je inzicht op welke manier je ten aanzien van je klacht of probleem met je (voor)ouders verbonden bent. Het zien van het verloop van de opstelling en het ervaren van de helende werking van een familie in balans geeft kracht en inzicht. Dit zorgt voor een werking op een dieper niveau dan we ons bewust zijn. Het zielsniveau. De energie gaat weer stromen. Er komt een nieuwe beweging op gang. Hierdoor ontstaat ruimte voor verandering, acceptatie van "dat wat er is" en rust. Soms blijkt het een positief effect binnen de familie te hebben.

Kun je ook iets anders opstellen behalve familie?

Het begrip familieopstellingen zou de indruk kunnen wekken dat je altijd je familie opstelt. Het is echter zo dat je klacht of probleem van velerlei aard kan zijn. Belangrijk is het dat de vraag over jou gaat. Door een persoonlijk thema op te stellen, geef je jezelf de gelegenheid te kijken naar jezelf en jouw probleem vanuit een ander perspectief dan je tot nu toe deed. Hierdoor creeër je een kans om deze persoonlijke thema's een meer passende plek in jew leven te geven!

Thema's zoals 'jezelf en je kracht', 'jezelf en datgene wat je belemmert', zijn prachtige zaken om op te stellen. (Dat deze thema's vaak weer terugvoeren naar de familie wordt door mensen heel vaak als verrassend ervaren.)

Familieopstellingen volgens Bert Hellinger

Het werken met familieopstellingen volgens Bert Hellinger toont dat er een speciale verbinding bestaat tussen alle leden van de familie. Het wordt duidelijk dat we allemaal energetisch met elkaar verbonden zijn. Normaal geloven wij dat alleen die familieleden met wie we een persoonlijk contact hadden belangrijk voor ons zijn. Tot op bepaalde hoogte klopt dat. Bovenop bestaan er onzichtbare en in het gewone leven niet voelbare verbindingen met familieleden die we niet kenden of waarvan we niet eens gehoord hadden.

Dit werk maakt duidelijk dat in iedere familie onbewust en heel diep liggend een wetend veld -het familiegeweten bestaat. Dit familiegeweten is altijd op zoek naar balans. Als er in vroegere generaties onverwerkte gebeurtenissen zoals (vroeg)gestorven kinderen of ouders, zelfmoorden, geweld (oorlogsverleden), relatieproblemen, uitsluitingen, enz. gebeurd zijn, dan gaat dit familiegeweten de volgende generaties met gelijkaardige problemen confronteren tot er verwerking plaatsvindt. Dit familiegeweten zoekt er altijd naar dat de natuurlijke stroom van liefde wordt hersteld.

Bert Hellinger heeft een werkwijze ontwikkeld, waarin de 'verborgen' dynamiek van de systemen waarin we functioneren zichtbaar wordt gemaakt. Deze werkwijze, de zogenaamde Systeem opstellingen, staat momenteel volop in de belangstelling en wordt toegepast in o.a. reïntegratie- en therapeutische trajecten.

Iedereen die een vraag heeft betreffende zijn eigen functioneren in een bepaald systeem kan een opstelling maken met behulp van verschillende elementen of personen die het systeem vertegenwoordigen. Hierbij wordt gebruik gemaakt van representanten. Intuïtief plaatst de vraagsteller de elementen of personen inclusief de representant van zichzelf, in de ruimte. Zo komt de opstelling tot leven en worden eventuele verstrikkingen zichtbaar en voelbaar. Er wordt gewerkt met respect voor de betrokkenen, ook voor degenen die niet aanwezig zijn, maar wel deel uitmaken van het systeem.

Er wordt gezocht naar een meer passende, gezonde herordening van het systeem. Door de opstelling te veranderen, verandert het innerlijke beeld van het systeem en van de leden die in het systeem functioneren. De verkregen inzichten zijn vaak onverwacht en ontroerend. Het resultaat kan voor het systeem aan de vraagsteller diepgaand en bevrijdend zijn.

Voor wie

Het werken met familieopstellingen is voor iedereen die vragen heeft over het eigen functioneren in de privé-situatie en werksituatie. Vaak gaat het om vraagstukken waarvoor men al verschillende oplossingen heeft uitgeprobeerd maar waar die oplossingen tot op heden niet of niet voldoende hebben gewerkt.

Thema's die aan de orde kunnen komen:

'Ik zit niet lekker in mijn vel'

Bij gevoelens van angst, boosheid, verdriet, schuld en schaamte. Bij depressie, slapeloosheid, gebrek aan zelfvertrouwen, identiteitsproblemen, moe(deloos)heid of een (te) groot verantwoordelijkheidsge- voel.

Relatieproblemen:

Bindingsangst, onbevredigende relaties, (slepende) echtscheidingssituaties, moeilijkheden met een gedwongen afscheid van een partner.

Gezinsproblematiek:

Gedrags-(o.a. ADHD) en opvoedingsproblemen, machtsstrijd, problemen ten gevolge van adoptie, echtscheiding of overlijden.

Gezondheidsproblemen:

Bij chronische klachten als stress, burn-out, pijn, eczeem, rug en nekklachten en verslavings problematiek.

Identiteit en zingevingvragen

Vragen betreffende belangrijke gebeurtenissen of fases in het leven, crises, werkeloosheid, eenzaamheid.

Persoonlijke organisatievragen

Vragen over bevoegdheden, verantwoordelijkheden en toekomstmogelijkheden, zoals het gevoel niet op de juiste plek (baan, functie, positie, organisatie) te zitten, conflicten met collega's en leidinggevenden, problemen met balans tussen privé en werksituatie.

Beroep en loopbaanvragen:

Invloed van het familiesysteem op loopbaankeuzes, verandering van beroep of functie, eigen ondernemerschap.

Spirituele familieopstellingen

In juli 2000 zei Swami Premananda
in zijn Ashram in Zuid-India:

"Moeders! Moeders zijn van invloed tot tien generaties ver ..."

De exacte verwoording weet ik niet meer, maar hij ging er echt op door en herhaalde steeds maar dat het belangrijk was om weten en om er rekening mee te houden.

Werkwijze Workshop Familieopstellingen:

Iemand komt naar voor met een thema. De begeleider stelt voor om bepaalde personen uit de familie 'op te stellen'. Hiertoe wordt iemand gekozen uit de groep om bijvoorbeeld de moeder of de vader te representeren, we noemen die dan ook 'representant'. Dan geeft de persoon die om een opstelling vraagt, de representant een plaats in de kamer of zaal. De representanten gaan bijna onmiddellijk voelen wat de personen die in de familie leven ook voelen. Dit is niet onbekend in Afrikaanse en andere culturen, waar men normaal gezien meer rekening houdt met het ongeziene dan in het Westen, waar men meestal de regelt hanteert van: wat je niet ziet, bestaat niet.

Doorgaans is er chaos en is de familie uit balans. De natuurlijke beweging gedurende de opstelling en de tussenkomsten van de begeleider, laten de constellatie naar een natuurlijke orde vloeien. De vrager/vraagster kijkt toe hoe het proces zich ontwikkelt. Hij of zij kan ook gevraagd worden om in zijn/haar eigen rol te gaan staan. Als in de ziel(en) een nieuw inzicht geboren wordt- wat zal leiden naar meer harmonie in het geheel - kan de vrager/vraagster de kracht van zijn of haar familie achter zich beginnen te voelen en kan zelf de blik naar de toekomst richten zonder dat verstrikkingen met voorouders of trauma's alle aandacht opeisen in een bevroren moment in het verleden. De illusie kan nu doorprikt worden, het onbewuste kan bewust worden en de healing kan beginnen.

De healing zet zich voort zolang de persoon het nodig heeft om het Goddelijke uit zijn/haar eigen ziel te laten doorsijpelen. De ziel is altijd bezig met leren en leren en leren, maar de persoon moet de tijd krijgen om bij te benen. Meestal als de verandering plaats vindt, is men vergeten vanwaar ze komt. Dat is een goed teken.

Uit blinde liefde herhaalt het familiesysteem ziektes, ongelukken en 'noodlot'. Alles wat je ervaart als een probleem, kan opgesteld worden. Elk radertje is van invloed op het hele systeem. Als iemand de verantwoordelijkheid neemt in een familie, geeft dat een positieve wending aan het hele systeem. Generaties ver, voor en na, worden beïnvloed door iemand die zijn juiste plek krijgt. Dat is dan een 'nieuw verleden' als basis voor een uiteraard nieuwe toekomst, zonder de oude lasten, de heimwee, het verdriet.

'Onbewuste' invloeden spelen een rol in ons leven en kunnen maken dat we moeite met relaties hebben, frustraties naar de ouders, naar de kinderen, ruzies en scheidingen, chronische ziektes, gebrek aan zelfvertrouwen, angst en zoveel meer wat ieder wel weet voor zich. Misschien ben je onbewust een overlevende tweeling.

Als je naar de opstelling komt met een openheid en de bedoeling om dienstbaar te zijn door jezelf 'uit te lenen' als representant, zal het effect van je eigen opstelling of van je representantenrol (voor jezelf dan) heel snel voelbaar zijn, mischien bijna onmiddellijk.

Als je leeft in constante ruzie en conflict - wat soms niet te vermijden is - dan kan de uitwerking tot een paar jaar op zich laten wachten. Maar de kentering is er en de verandering komt hoe dan ook.

Wil je nog meer weten over familieopstellingen en welke workshops er op dat gebied zijn?