vrijdag 5 oktober 2012

Vrijheid in relaties


Wil je je vrij voelen in relaties?
Mededogen is een sleutel om vrijheid te bereiken.

Wanneer een ander iets doet dat ons emotioneel raakt, geven we de ander vaak de schuld van onze 'pijn'. Spreekwoordelijk 'vermoorden we de boodschapper', zonder de boodschap te horen. Dit gebeurt meestal onbewust. Helaas lost het ons eigen ongenoegen niet op. Ook al hebben we gelijk en staan we in ons recht, het lost het leed dat erachter zit niet op. De enige plek waar we er iets aan kunnen doen is ... je raadt het al, in onszelf.

De vlek op de spiegel

Metaforisch kun je het vergelijken met een spiegel. In de spiegel zien we een vlek op ons gezicht. Omdat we denken dat het op de spiegel zit, proberen we het tevergeefs van de spiegel af te vegen. Pas als we zien dat de vlek op ons gezicht zit, kunnen we het van ons gezicht afvegen.

Als jouw ervaringen een spiegel zijn van je Zijn, wat zeggen ze dan over jou? Bijvoorbeeld: als je door een ander ongenoegens ervaart, dan zeggen jouw gevoelens iets over jou. Ze dragen een boodschap in zich. Bijvoorbeeld, boosheid kan een teken zijn van ongeduld, frustratie, jaloezie of het onvermogen je eigen grenzen aan te geven. Verdriet kan een teken zijn van zelfmedelijden, het onvermogen voor jezelf op te komen of een onverwerkt verlies. Wanneer je in staat bent deze emotionele gevoelens ‘onder ogen’ te komen, zet je de eerste stap naar je eigen (emotionele) vrijheid. Kun je dat? Ja! De sleutel hiervoor is mededogen. Eerst naar jezelf, vervolgens naar anderen.

Mededogen versus medelijden

Mededogen is een uitbreiding op liefdevolle vriendelijkheid. Het is te vergelijken met het gevoel dat een moeder heeft voor haar zieke kind. Ze wenst haar kind toe dat het weer gezond wordt. Ze verzorgt haar kind met liefde en blijft ondertussen zichzelf.

Mededogen is iets anders dan medelijden. In feite gedoog je het lijden van de ander. Je wenst dat een ander vrij is van lijden, zonder zelf te lijden. Wanneer je het lijden van de ander gedoogd, blijf je kalm en ontspannen. Voor jezelf betekent mededogen dat je kalm en ontspannen blijft bij je eigen (emotionele of fysieke) pijn. Je 'lijdt' er niet meer onder.
Dit is een ultieme vorm van innerlijke vrijheid.

Een mooi voorbeeld van hoe ver mededogen kan gaan is het verhaal van het weerzien dat de Dalai Lama had met één van zijn monniken, vele jaren na zijn vertrek uit Tibet. De monnik had geleefd onder het regime van de Chinese machthebbers, die met geweld het Boeddhisme uit Tibet probeerden te verdrijven. Met name de monniken moesten het ontgelden.

Deze monnik zei tegen de Dalai Lama:

"Het is een paar keer gevaarlijk dicht op het randje geweest."

De Dalai Lama vroeg hem toen:

"Wat bedoel je hiermee, hebben ze je geprobeerd te doden?"

De monnik antwoordde: "Het klopt dat ik bijna mijn leven kwijtgeraakt ben maar dat bedoel ik niet. Ik bedoel dat het niet veel gescheeld had dat ik het mededogen verloor naar de Chinese militairen. Gelukkig bleef ik helder genoeg van geest om het te behouden."

Mededogen hielp de monnik om kalm, alert en bij zichzelf te blijven. Daarmee bleef hij mentaal en emotioneel onkwetsbaar. Dit hielp hem de moeilijke omstandigheden te overleven.

Mededogen is niet een religieuze zaak.
Mededogen is een menselijke zaak.

Het is geen luxe.
Het is essentieel
voor onze eigen vrede en mentale stabiliteit.

Het is essentieel
voor het overleven als mensheid.

ZH. De Dalai Lama

Mededogen is niet alleen voor 'wereldverbeteraars' het is een belangrijke kwaliteit voor iedereen. Als je mededogen ontwikkelt, ontwikkel je innerlijke vrijheid en stabiliteit. Je bent in staat bij jezelf te blijven in relatie met anderen. Je leven wordt daarmee gemakkelijker en een stuk leuker.



Meditatie op mededogen

Ga zitten op een manier die prettig voor je is. Dit kan op een stoel zijn of in de kleermakerszit. Alles is goed, zolang je maar comfortabel en met een rechte rug zit.

Neem de tijd om tot rust te komen door je lichaam te scannen en gewaar te zijn van je ademhaling (zie de basis-meditatie).

Stel je voor dat je je adem door je hart laat stromen.

Ga eerst met je aandacht naar een herinnering van iets of iemand die kwetsbaar was. Een ziek kind of een gewond dier. Laat het gevoel van liefde en mededogen hierdoor opkomen.

Als dit gevoel is opgekomen, laat het dan groeien. Maak het steeds sterker en groter en laat je hart vullen met dit gevoel. Stel je voor dat je hart een bron is van helder wit licht, dat staat voor liefde en mededogen.

Richt je vervolgens op jezelf en zeg met je innerlijke stem: 'Mag ikzelf vrij zijn van lijden en me veilig voelen.' Zeg dit gemeend, vanuit je hart. Laat het licht vanuit je hart, door je hele lichaam stromen.

Vervolgens richt je je op iemand die je liefhebt en zeg met je innerlijke stem: 'Mag hij/zij vrij zijn van lijden en zich veilig voelen'. Visualiseer dat het licht uit je hart op deze persoon schijnt. Dit kun je herhalen voor nog meer mensen die je lief hebt of die je waardeert. Dit kunnen je vrienden of vriendinnen zijn, je ouders, je broers of zussen, een leraar of andere mensen die een speciale plek in je leven innemen.

Vervolgens richt je je op bekenden van je die je wel kent maar verder geen speciale gevoelens bij hebt. Ook naar hun stuur je het licht en zeg je met je innerlijke stem: 'Mag hij/zij vrij zijn van lijden en zich veilig voelen'. Dit herhaal je, voor zoveel mogelijk mensen die je kent.

Vervolgens richt je je op die persoon, of die personen waar je moeite mee hebt. Ook naar deze persoon stuur je het licht van liefde en mededogen en zeg je vanuit je hart: 'Mag hij/zij vrij zijn van lijden en zich veilig voelen'.

Tenslotte kun je het nog uitbreiden voor alle andere levende wezens die er zijn.

Misschien kun je het nog niet met de persoon die moeilijk voor je is. Dit geeft niet. Sla deze stap dan nog over. Wat helpt is dat je je beseft, dat hun 'gewelddadige' gedrag voortkomt uit innerlijk lijden. Wanneer je hen van-binnen erkent in hun lijden, zal jouw hart minder hard en liefdevoller worden. Het geeft jou meer vrijheid duidelijk te zijn in je grenzen en je helpt hun eveneens hun gedrag te verzachten.

Ik wil je uitnodigen om dit als experiment te doen. Oefen het op dagelijkse basis. Je transformeert er je relaties mee. Met anderen en met jezelf.

Jerome Stoel

Bron tekst