Inspirerende quotes van sterke vrouwen

Juist met alles wat er vandaag de dag gebeurt in de wereld, is het belangrijk om je kracht te vinden en sterk in het leven te staan. Deze vrouwen weten dit als geen ander. Laat hun uitspraken een inspiratie zijn. Zoals Michelle Obama zo mooi zei: "When they go low, we go high." En zo is het.

"In tijden van crisis, keren we elkaar niet de rug toe. Nee, we luisteren naar elkaar, we leunen op elkaar, want we zijn altijd sterker samen."

Michelle Obama

"Wanneer de wereld stil is, 

wordt zelfs een enkele stem krachtig"

Malala Yousafzai

"Het is absoluut nog steeds mogelijk om een verschil te maken. De belangrijkste momenten in de geschiedenis zijn niet de decennia in het verleden; ze gebeuren nu, vandaag, in onze levens."

Michelle Obama

"Ik ben te intelligent, te veeleisend

en te vindingrijk voor iemand

om de volledige macht over mij te krijgen"

Simone de Beauvoir

"We zullen veel tegenslagen tegenkomen,

maar we moeten ons niet laten verslaan."

Maya Angelou

"Wat vrouwen nog moeten leren

is dat niemand je macht geeft. 

Je moet het gewoon grijpen."

Roseanne Barr

"Ik hou ervan om een jong meisje erop uit te zien gaan en de wereld bij de lurven te zien grijpen. Het leven is een bitch. Je moet erop uitgaan en pak ze aan.”

Maya Angelou

"Ik ben geen geluksvogel. Weet je wat ik ben? Ik ben slim, ik ben getalenteerd, ik grijp de kansen die ik krijg en ik werk heel, heel hard. Noem me geen geluksvogel, noem me stoer."

Shonda Rhimes

"Het is fantastisch wat je kunt krijgen als je er rustig, 

duidelijk en met autoriteit om vraagt."

Meryl Streep

"Je kunt de hoofdrol spelen

in je eigen leven."

Kerry Washington

"Je kunt nooit blijvende voetafdrukken achterlaten

als je altijd op je tenen loopt."

Leymah Gbowee

"Je moet geloven in wat je denkt. 

Als je jezelf versplintert 

en probeert om iedereen te pleasen, 

lukt je dat niet."

Annie Leibovitz

"Ik ben hard, ik ben ambitieus

en ik weet precies wat ik wil.

 Als me dat een bitch maakt, oké"

Madonna

"Ik heb compassie geleerd

doordat ik gediscrimineerd werd. 

Alle nare dingen die me zijn overkomen 

hebben me compassie geleerd."

Ellen Degeneres

"Stap uit het verleden dat je tegenhoudt.

Stap in het nieuwe verhaal 

dat je wilt creëren.

Oprah Winfrey

"De vraag is niet wie me dingen gaat laten doen;

de vraag is wie me gaat stoppen."

Ayn Rand

"Neem kritiek serieus,

maar vat het niet persoonlijk op.

Als er een waarheid of verdienste in zit,

probeer er van te leren. 

Anders, laat het van je afglijden."

Hillary Clinton

"Emancipatie is:

zelf aan het stuur zitten

van je leven".

koningin Máxima

"Denk als een koningin.

Een koningin is niet bang om te falen. 

Falen is een stap vooruit".

Oprah Winfrey

"Als je erachter komt hoe respect smaakt,

smaakt het beter dan aandacht.".

Pink

"Ik weet wat ik wil. Ik heb een doel, een mening, ik heb een religie en liefde. Laat mij mezelf zijn en dan ben ik tevreden. Ik weet dat ik een vrouw ben, een vrouw met innerlijke sterkte en veel moed".

Anne Frank

"Ik wil niet herinnerd worden als het meisje dat werd neergeschoten,

ik wil herinnerd worden als het meisje dat weer opstond.

Malala

"Als je alle regels volgt,

mis je alle lol".

Katharine Hepburn

"Succes is alleen zinvol en plezierig

als het voelt als je eigen succes".

Michelle Obama

"Sommige vrouwen kiezen ervoor om mannen te volgen en sommige vrouwen kiezen ervoor om hun dromen te volgen. Als je je afvraagt welke kant je op moet gaan vergeet dan niet, dat je carrière nooit wakker zal worden en je vertellen dat hij niet meer van je houdt".

Lady Gaga

"Wat vrouwen ook doen, ze moeten het 

twee keer zo goed doen als mannen.

Gelukkig is dit niet moeilijk".

Charlotte Witton

"Ik speel graag een sterke vrouw,

maar een sterke vrouw kan tegelijkertijd

ook heel fragiel en kwetsbaar zijn".

Carice van Houten

"Neem nooit beslissingen gebaseerd op angst. Neem beslissingen op basis van hoop en mogelijkheden. Beslis op basis van wat er moet gebeuren, niet op basis van wat er niet mag gebeuren".

Michelle Obama

"Ik weet dat God mij niets zal geven wat ik niet aan kan. Ik zou alleen willen dat hij niet zoveel vertrouwen in mij had".

Moeder Teresa

"Macht krijg je niet, 

die moet je grijpen".

Beyoncé

"Een vrouw is als een theezakje, 

je kunt niet zien hoe sterk ze is 

totdat je haar in heet water zet".

Eleanor Roosevelt

"Sterke vrouwen kiezen niet voor de slachtofferrol.

Ze vinden zichzelf niet zielig en wijzen niet naar anderen. 

Sterke vrouwen gaan aan de slag".

Mandy Hale

"Vrouwen zijn het grootste

onbenutte reservoir aan talent."

Hillary Clinton

"Ik heb in de loop der jaren geleerd dat 

wanneer je weet wat je wilt dit zorgt dat angst vermindert.

Weten wat er gedaan moet worden, doet angst verdwijnen".

Rosa Parks

"Als je wilt dat er iets wordt gezegd

vraag het dan aan een man. 

Als je wilt dat iets wordt gedaan,

vraag het dan aan een vrouw".

Margaret Thatcher

"Het kan zijn dat het de haan is die kraait,

maar het is de kip die de eieren legt".

Margaret Thatcher

"Twijfel is een moordenaar.

Je moet weten wie je bent 

en waar je voor staat".

Jennifer Lopez

"Zoek uit wie je bent, los van je familie en van de man of vrouw waarmee je een relatie hebt. Zoek uit wie je bent in deze wereld en wat je nodig hebt om je ook alleen goed te voelen. Ik denk dat dat het belangrijkste is in het leven. Zoek zelfgevoel (het gevoel prettig jezelf te zijn). Als je dat kunt, dan kun je alles aan".

Angelina Jolie

"Niets is raar,

alleen maar bijzonder".

Juf Ank, de Luizenmoeder

Lilith de eerste vrouw van Adam

Lilith was de eerste vrouw van Adam, verbannen van Eden om haar onafhankelijke en ongecontroleerde natuur. 

Lilith

Lilith heeft een merkwaardige en ingewikkelde geschiedenis. Als je haar naam opzoekt vind je honderden afbeeldingen van schaars geklede vrouwendemonen. Ze is al eeuwenlang onderwerp van discussie, en krijgt sinds enkele jaren ook waardering en lof. Toch rest de vraag: wie is ze?

Lilith is een mythologisch figuur. Je zou haar op veel manieren kunnen beschrijven, bijvoorbeeld de meest beruchte demon in de Joodse traditie", of als een ongetemde feeks. Maar deze korte beschrijvingen doen tekort aan haar ingewikkelde verhaal, dat zich eeuwenlang heeft ontwikkeld. Een van de eerste verwijzingen naar haar bestaan komt uit 2400 voor Christus, in een Soemerische lijst van demonen. Hierin wordt een angstaanjagende groep van succubus-achtige "Lillu-demonen" beschreven, die volgens een wetenschapper "mannen in hun slaap verleiden, om vervolgens groteske kinderen van ze te krijgen." Lilith kwam in de oude legendes van de Hettieten, Egyptenaren, Israëlieten en Grieken voor als een duister en duivels figuur dat kinderen vermoordde. Haar naam wordt slechts één keer genoemd in de Bijbel, in het Jesaja 34:14, maar wordt vaak vertaald als "schreeuwuil" of "nachtfeeks". "Zelfs al geloven we dat ze wraakzuchtig was, we kunnen haar acties zien als een vorm van verzet tegen mannelijke dominantie, en als gevolg van altijd maar moeten vechten voor onafhankelijkheid." Lilith is het meest bekend als figuur in Joodse folklore. Haar beruchtste – en meest geciteerde – verschijning is in het Alfabet van Ben Sira, een Joodse tekst uit de vroege Middeleeuwen, dat vaak als satirisch stuk gelezen wordt.

Hierin wordt Lilith omschreven als de eerste vrouw van Adam, en is ze door God op dezelfde manier als Adam uit het stof van de aarde geschapen. Er ontstaat bijna onmiddellijk een meningsverschil tussen de twee over seks. Lilith weigert tijdens de seks onderop te liggen; ze was immers zijn gelijke. "We zijn gelijk aan elkaar, omdat we beiden uit de aarde zijn gemaakt," vertelt ze hem. Maar Adam houdt vol dat zij geschapen is om onderop te liggen, en dat hij, omdat hij superieur aan haar is, als enige het recht heeft om bovenop te liggen. Volgens de tekst spreekt de verontwaardigde Lilith op een gegeven moment de onuitsprekelijke naam van God uit en vliegt de lucht in. De legende gaat dat God drie engelen stuurt om haar te vinden en te vertellen dat, als ze niet terugkomt, iedere dag honderd van haar kinderen zullen sterven. Nadat de engelen haar deze boodschap vertellen, antwoordt zij: "Laat me met rust! Ik ben slechts gecreëerd om kinderen ziek te maken. Als het jongens zijn, zal ik van hun geboorte tot dag acht macht over hen hebben; als het meisjes zijn, zal ik tot dag twintig macht over hen hebben." Maar zelfs al is het verhaal in het Alfabet van Ben Sira bedoeld om humoristisch en oneerbiedig te zijn, refereert het wel degelijk aan echte tradities, zoals meerdere geleerden aantonen. Als parabel zegt het iets over het oude gebruik om kinderen een speciaal beschermend amulet om te doen. (In het amulet zijn de namen van de drie engelen gegraveerd en er wordt geloofd dat het Lilith af zou schrikken.) En, ongeacht of het de bedoeling was of niet, deze vertelling heeft zich door de eeuwen heen en in verschillende culturen ontwikkeld tot het huidige meest bekende verhaal over Lilith.

"Hoewel de mensen in de Middeleeuwen waarschijnlijk hard moesten lachen om dit schunnige stuk, wordt Liliths verlangen naar vrijheid aan het eind van het verhaal gedwarsboomd door de door mannen gedomineerde samenleving," zegt Bijbelwetenschapper Janet Howe Gaines. Dit is natuurlijk een universeel onderwerp dat al sinds mensenheugenis bekend is.

In 1972 bereikte deze interpretatie van het verhaal een cultureel hoogtepunt, doordat theoloog Judith Plaskow een parabel van het verhaal schreef met de titel The Coming of Lilith. In plaats van Lilith af te beelden als een onhandelbare, kwaadaardige kindermoordenaar, probeert Plaskow juist haar kant van het verhaal te belichten: Lilith liet zich gewoon niet commanderen door Adam, die ze als gelijke zag. Toen ze vervolgens vluchtte, werd ze achter haar rug om zwartgemaakt. Plaskows verhaal eindigt met een ontmoeting tussen Lilith en Eva, waarna "er uiteindelijk er een sterk zusterschap tussen hen groeit."

In de eerste uitgave schreef de Joodse feminist en activist Aviva Cantor Zuchoff een stuk, waarin ze verklaart waarom het moderne tijdschrift vernoemd is naar een eeuwenoude demon. "Lilith is een krachtige vrouw. Mensen die mythes in ere houden vertellen over haar opstandigheid en wraakzucht, maar erkennen daarmee ook haar kracht," zegt ze. "Zelfs al geloven we dat ze wraakzuchtig was, we kunnen haar activiteiten beschouwen als een vorm van zelfverdediging tegen de dominantie van mannen en als een consequentie van eeuwenlang moeten vechten voor je onafhankelijkheid." "Wat er eigenlijk door mannen gezegd wordt is dat Lilith 'een vuil spel' speelt," zegt ze daarna. "Maar dit is een betekenisloos concept, dat door mannen gebruikt wordt om te voorkomen dat vrouwen hun krachten ontwikkelen om terug te kunnen vechten. Lilith, ik benadruk het nogmaals, is een vechter en vecht voor een goed doel." Hoe populairder de feministische beweging werd, hoe populairder de positieve invloed van Lilith werd. 

In 1977 organiseerde feministen Lilith Fair, een muziekfestival voor en door vrouwen, waarin de naam van de voormalige demon gebruikt werd voor hun progressieve zaak. De organisator van het festival, Sarah McLachlan, vertelde recentelijk aan Glamour hoe ze via een vriend het verhaal van Lilith leerde kennen. Ze werd erdoor gegrepen. "Ik vond het een perfecte heldin. Woorden zijn erg belangrijk voor me, en alleen 'Lilith' leek me niet genoeg," zegt ze. "Ik hield ervan dat 'fair' zowel de betekenis heeft van een ouderwetse kermis als de betekenis van 'eerlijk'. Lilith zou het hebben goedgekeurd."In de afgelopen eeuw is Lilith in de popcultuur uitgegroeid tot een bekend, maar toch ongrijpbaar figuur. Ze verschijnt overal. Maar er blijven mensen die haar zien als krachtig – zo niet verkeerd begrepen – spiritueel wezen. Tegenwoordig gebruiken veel heidenen, heksen en andere beoefenaars van magie Lilith in hun eigen gebruiken: ze wordt opgeroepen in rituelen, waarin seks, macht en de duistere kant van het goddelijke vrouwelijke archetype een rol spelen.

"Verhalen van goden of sterke mannelijke figuren vliegen ons om de oren, maar zelden zien we krachtige vrouwen. En als we ze zien, zijn hun verhalen zo slecht afgebeeld om anderen daarover ook zo te laten denken of wordt de bron van hun kracht aan mannen of aan een mannelijke kracht gegeven," zegt Jaclyn Cherie, schrijfster van de blog The Nephilim Rising. Door het verhaal van Lilith weer toe te eigenen, kunnen vrouwen tegen dit meedogenloze en onderdrukkende status quo vechten. Volgens Cherie is Liliths verhaal tot op de dag van vandaag relevant voor vrouwen. "Ze vocht voor haar eigen individuele soevereiniteit, voor het recht om autonome keuzes te kunnen maken," zegt ze. "Ze vocht voor het recht over haar eigen lichaam, haar genot en haar lot. Ik weet niet wat meer lof verdient dan dat." "Lilith weigerde zich te onderwerpen aan de regels van het patriarchaat (heerschappij) en ze werd uit het hof van Eden geworpen vanwege haar ongehoorzaamheid. Ongebroken en ongebogen, werd ze geschilderd als een demon vanwege haar rebellie. Lilith leert ons dat we gedemoniseerd kunnen worden als we de ketenen afdoen van het patriarchaat, maar we zullen dan vrij zijn. Lilith herinnert ons eraan dat we alles kunnen overleven."

Always be Lilith, never Eve ...

Vrouwelijke logica

Als je een vrouw op een voetstuk plaatst

en haar wil beschermen

van alle drukte, ben je een macho.

Als je thuisblijft en het huishouden doet,

ben je een watje.

Als je te hard werkt,

is er nooit tijd voor haar.

Als je niet hard genoeg werkt,

ben je een schooier.

Als je haar zegt hoe goed ze er uitziet,

zijn het ongewenste intimiteiten.

Als je niets zegt,

is het mannelijke onverschilligheid.

Als je huilt,

ben je zwak.

Als je niet huilt,

ben je ongevoelig.

Als je houdt van vrouwelijke vormen

en mooi ondergoed,

ben je pervers.

Als je daar niet van houdt,

ben je homo.

Als je bloemen voor haar koopt,

wil je iets van haar.

Als je het niet doet,

denk je niet aan haar.

Als ze hoofdpijn heeft,

is ze moe.

Als jij hoofdpijn hebt,

hou je niet meer van haar.

Als zij vrijgezel wil blijven,

heet dat onafhankelijkheid.

Als jij vrijgezel wil blijven,

heb je bindingsangst.

Voor de vrouw in jou

Waarom vlucht je

voor de vrouw in jou

ontloop je koesterende blikken

omdat de heimelijke vragen

je op dit moment niet schikken

na het jarenlange stikken

in verdragen van elkaar.

Complimenten en geschenken

hadden slechts een doel

ze waren niet voor jou

bezit werd je, zijn vrouw.

Geen oog meer voor je eigenheid

het kleine leven onder zijn gelijk.

Je bent herboren in het licht

dat ogen richt op zachte kanten

open je en laat je vrouwZijn

bloeien schoonheid is geen

droom je mag nu eindelijk

vanuit jezelf gaan groeien.

Wil Melker

Citaten over vrouwZijn

Indien je de vrouwen wilt behagen,

zeg hen dan wat je niet wilt

dat ze tegen jouw vrouw zouden zeggen.

M. Jouhandeau

Vrouwen moet je niet al te letterlijk nemen,

figuurlijk zijn ze juist het mooist.

Kadé Bruin

Uit een onderzoek blijkt dat vrouwen

zich ongemakkelijk voelen

wanneer ze zich moeten uitkleden

in de aanwezigheid van andere vrouwen,

terwijl dat geen probleem is

wanneer er mannen bij zijn.

Vrouwen kijken kritisch toe,

mannen zijn dankbaar.

Robert de Niro

Een jonge vrouw voor een oude man

een harde noot voor een brokkelige tand.

Jiddische spreuk

De twee ongelukkigste jaren
in het leven van een vrouw:

als ze 13 is

en als haar dochter het is.

Mc. Laughlin

Zonder vrouwen zou het begin van ons leven

verstoken zijn van hulp,

het midden van plezier en het einde van troost.

Jouy

Vrouwen zijn als PC's:

Als je denkt dat je ze helemaal door hebt,

veranderen ze enkele circuits,

blokkeren helemaal en geven niet de minste hint

om de situatie te deblokkeren.

L. Gheysen

Wie een mooie, goede en slimme vrouw zoekt,

zoekt er niet één maar drie.

Oscar Wilde

Mijn vrouw wilde de wereld zien.

Ik kocht haar een atlas.

Wiet van Broeckhoven

Zoek voor jezelf een spaarzame vrouw

al moet je daarbij een paar schoenen verslijten.

Japans gezegde

De grootste verdienste
van sommige mensen is hun vrouw.

Poincelot

Vrouwenliefde is als wijn.

Die licht verandert in azijn.

**

Vrouwen kunnen orgasmen faken,

mannen een hele relatie.

**

Een man wil niet alleen getrouwd zijn

met de moeder van zijn kinderen,

maar ook met de leuke vrouw

die hij destijds heeft leren kennen.

H. Nijenhuis

Het hart van een vrouw is even ongrijpbaar

als een dauwdruppel op een lotusblad.

Thaise spreuk

Een vrouw kreeg een gedachte.

Onmiddellijk riep ze haar gevoel ter hulp

om te zien wat deze gedachte betekende.

B. Wolken

Men kan een vrouw in de conversatie geen groter genoegen doen

dan haar te vragen een andere vrouw te beschrijven.

M. Gijsen

Vrouwen bewonderen een man omdat hij sterk is,

maar hebben hem lief omwille van zijn zwakheden.

B. Braun

Een vrouw kan haar liefde 4O jaar lang verbergen,

maar haar haat en afkeer niet één dag.

Arabisch gezegde

Ben jij de vrouw met wie jij

je hele leven zou willen doorbrengen?

J. A.

Het truitje van een vrouw zit perfect

als het de adem afsnijdt bij de mannen.

Zsa zsa Gabor

Wie een vrouw van 4O verwisselt tegen twee van 2O

kent noch de waarde van het geld

noch die van vrouwen.

J. de Valckenaere

Het meest buitengewone geheugen

is dat van een verliefde vrouw.

A. Maurois

Een manier om je vrouw op te beuren,

is thuiskomen en meedelen

dat je knappe secretaresse gehuwd is.

O.A. Battista

Een onderzoek heeft uitgewezen

dat een vrouw drie favoriete dieren heeft:

Een Jaguar voor de deur,

Een nerts in de kast

En een ezel die dat allemaal betaalt.

**

Probeer nooit met een vrouw te redetwisten

als zij moe is of uitgerust.

H.C. Diefenbach

Men kan een vrouw geheid van elke ingebeelde kwaal bevrijden

als men beweert dat het een leeftijdsverschijnsel is.

A. Schnitzler

Onderschat een vrouw nooit

tenzij je het over haar leeftijd of gewicht hebt.

Wim Triesthof

Een verstandige vrouw is een vrouw

die haar man vrij laat beslissen wat zij wil.

J. Lambin

Ik heb een vrouw gekend die nooit een kennissennieuwtje vertelde, nooit een opmerking had achter de rug van haar schoonzuster en die nooit een geheim doorvertelde. Waar ze gebleven is weet ik niet. Zij moet wel gebarsten zijn.

A.M.G. Schmidt

Mijn vrouw is als geld.

Soms zou ik ze door
deuren en vensters kunnen gooien.

Wiet van Broeckhoven

De mooiste tien jaren van het leven van een vrouw

zijn die tussen haar vijfentwintigste en haar zevenentwintigste.

Wiet van Broeckhoven

Overeenkomst tussen een tropische storm en een vrouw:

Als ze op je afkomt, is ze zeer warm

en als ze weg is,

heeft ze je huis en je auto mee.

**

Als je echt gek wil worden,

moet je proberen een vrouw te begrijpen.

**

Er zijn twee soorten mannen die niets van vrouwen begrijpen:

Vrijgezellen en echtgenoten.

**

Mijn vrouw is baas over de kinderen, het geld en zo.

Maar met de goudvis doe ik wat ik wil.

L. Verbeeck

Wacht u voor uitdagende vrouwen.

Meer doen zij gewoonlijk niet.

W. Triesthof

Als zij jong is,

moet de vrouw mooi zijn om succes te hebben.

Daarna moet zij

succes hebben om mooi te blijven.

F. Sagan

Vrouwen dragen niet de kleren die zij mooi vinden,

zij vinden de kleren mooi omdat zij ze dragen.

C. Dior

"In het begin was het Woord."

"Ik heb altijd al vermoed

dat de vrouw er eerder was dan de man."

J. de Valckenaere

Hoe zou de wereld er zonder mannen uitzien?

Geen oorlog meer

en alleen dikke en gelukkige vrouwen.

**

De verbeelding van de man

is het beste wapen van de vrouw.

Sophia Loren

Als je wil weten hoe oud een vrouw is,

vraag het dan aan haar schoonzuster.

E.W. Howe

Vrouwen zijn als water,

je kunt ze in drie toestanden aantreffen:

kokend, bevroren of verdampt.

W. Ruyslinck

Er is nog nooit een mooie vrouw geweest

of ze trok gezichten in een spiegel.

William Shakespeare

Volgens een onderzoek hebben 93 % van de vrouwen

wel eens een spook in eigen huis gezien.

Echtgenoot niet inbegrepen.

Wiet van Broeckhoven

Ik heb geleerd dat er maar twee dingen zijn

om je vrouw tevreden te houden.

Het eerste is: laat haar in de waan

dat ze haar zin krijgt.

En het tweede: geef haar haar zin.

L.B. Johnson

Als een man brult,

is hij dynamisch.

Als een vrouw brult,

is zij hysterisch.

H. Knef

Een dame is een vrouw die maakt

dat een man zich gedraagt als een heer.

R. Lynes

Wanneer een vrouw zegt:

"Ik wil geen namen noemen."

is dat al niet meer nodig.

Robinson

Peren en vrouwen zijn het zoetst

op de plaatsen waar zij het zwaarst wegen.

**

Je moet een vrouw nooit tegenspreken.

Je hoeft alleen maar te wachten tot ze het zelf doet.

H. Bogart

Mooie vrouwen zijn geschapen

voor mannen zonder verbeelding.

Guy de Maupassant

Vrouwen en olifanten vergeten nooit een belediging.

Saki

Alleen vrouwen in soepadvertenties

vinden het elke dag prettig

als hun man thuiskomt.

S. Carmiggelt

De enige die een vrouw

het laatste woord kan ontfrutselen

is een echoput.

J. Arandal

Probeer niet te raden naar de maat van je vrouw.

Koop gewoon iets waar "small" op staat

en zorg dat je de bon niet kwijt raakt.

Lode Marley

De vrouw wordt veel meer gemarteld

door de onverschilligheid van de man

dan door zijn dwingelandij.

J. Michelet

Ook de verstandigste vrouw

vindt geen graten in een dwaasheid

die voor haar begaan werd.

J. de Valckenaere

De meeste vrouwen bezoeken graag hun man in het ziekenhuis,

omdat ze dan tenminste weten waar hij is.

Helen Vita

Voor iedere man is er een gepaste vrouw.

Tot het moment dat zijn vrouw er achter komt.

**

Geen spiegel flateert de vrouw zozeer

als de ogen van een verliefde man.

Van Merlet

Vele vrouwen trouwen omdat ze het alleen zijn beu worden.

Zij scheiden om dezelfde reden.

Hanne Wieder

De vrouw volgt de man waar zij gaat.

A. Brand

"Hoe heb jij je vrouw leren kennen?"

"Toen we getrouwd waren."

**

De grootste troef van de vrouw

is de fantasie van de man.

**

Een vrouw kan zonder twijfel een geheim bewaren

als haar maar niet verteld wordt

dat het een geheim is.

Colette

Luister naar een vrouw wanneer ze naar je kijkt,

niet wanneer ze praat.

Kahil Gibran

Een vrouw is als een schaduw:

volg haar en ze ontvlucht u,

ontvlucht haar en ze volgt u.

N. Chamfort

Mannen zijn over het algemeen logische denkers

maar vrouwen zijn slimmer.

F.W. Caes

Wie één vrouw bezit, bezit alle vrouwen;

wie alle vrouwen bezit, bezit er niet één.

Spaans gezegde

Wie een vrouw het hoofd op hol brengt,

mag haar kapsel niet in de war brengen.

Söhnker

Onder alle middeltjes om een vrouw aantrekkelijk te maken

is het doeltreffendste nog altijd:

haar gelukkig maken.

J. de Valckenaere

Waarom besteedt een vrouw tien jaar

aan het veranderen van de gewoonten van haar man

en beklaagt ze zich

dan dat hij niet meer dezelfde man is

die zij destijds trouwde?

B. Streisand

Handig is de man die zwijgt,

want vrouwen zijn bang voor de stilte.

Necker de Saussure

Zolang een vrouw lichtjes in haar ogen heeft

zal geen man de rimpels ernaast zien.

Dolores del Rio

Een vrouw kan maar best met een archeoloog getrouwd zijn.

Hoe ouder zij wordt, hoe meer hij zich

voor haar gaat interesseren.

A. Christie

De beste manier om sommige vrouwen aan te trekken

is een parfum dat naar een kredietkaart ruikt.

Almannio

Als ik voor driekwart in mijn doodskist lig,

zal ik zeggen wat ik van de vrouwen denk.

En dan laat ik vlug de deksel op de kist vallen.

Tolstoi

Een verstandige vrouw is blij als men haar mooi vindt.

Een mooie vrouw is blij als men haar verstandig vindt.

S. Lagerloff

Nooit discussiëren met je echtgenoot.

Je zou gelijk kunnen hebben

en dan zit je pas echt in de problemen.

Birtles

Niets maakt dat een vrouw zich ouder voelt

als de ontmoeting met een kale man

die op school twee klassen lager zat.

**

Een vrouw zonder man

is als een vis zonder fiets.

Steinem

De beste manier om je echtgenoot gek te krijgen,

is glimlachen in je slaap.

Birtles

Als hij moeilijk in slaap kan geraken,

hoef je gewoon maar te zeggen:

"Ik vind dat we eens moeten praten

over onze relatie."

Birtles

Hoe hou je een vrouw tevreden?

Hoe hou je een vrouw tevreden

is dat moeilijk?

Nee hoor, je hoeft alleen maar te zijn:

Een vriend

Een kameraad

Een minnaar

Een grote broer

Een vader

Een meester

Een chef

Een electriciën

Een timmerman

Een loodgieter

Een technicus

Een binnenhuisarchitect

Een ontwerper

Een insectenverdelger

Een psycholoog

Een psychiater

Een genezer

Een goede luisteraar

Een organisator

Een goede echtgenoot

Erg schoon

Sympathiek

Atletisch

Warm

Attent

Galant

Intelligent

Grappig

Creatief

Teder

Sterk

Vol begrip

Tolerant

Geduldig

Ambitieus

Capabel

Moedig

Vastbesloten

Trouw

Afhankelijk

Gepassioneerd

En ook niet vergeten om:

Haar vaak complimentjes te geven

Van winkelen te houden

Eerlijk te zijn

Schatrijk te zijn

Haar niet zenuwachtig te maken

Niet naar andere vrouwen te kijken

En dan ook nog:

Haar veel aandacht geven,

maar zelf niet veel verwachten.

Haar veel tijd geven,

speciaal voor haarzelf.

Haar veel ruimte geven,

je nooit afvragen waar ze heen gaat.

Bovendien is het erg belangrijk dat je:

Nooit haar verjaardag vergeet

Nooit je trouwdag vergeet

Nooit een afspraak vergeet die zij heeft gemaakt.

Als een ontembare vrouw

Hoe word je een ontembare vrouw?

Als het leven van een vrouw wordt gekenmerkt
door stagnatie en verveling, is het de hoogste tijd
dat de wilde vrouw tevoorschijn komt.

In elke vrouw zit een krachtige drijfveer, vol goede instincten, gepassioneerde creativiteit en tijdloos weten. Dat is de Ontembare Vrouw, die de instinctieve natuur van vrouwen representeert.

Clarissa Pinkola Estes

Het lijkt wel alsof een vrouw zich om de zoveel tijd weer moet heruitvinden. Op je 30ste moet je je toch wel volwassen gaan gedragen en netter gaan kleden. Op je 40ste moet je je zaakjes al op orde hebben met liefst nog een heel gezin met 5 kinderen. Wie bepaalt dat? De media, de kranten, je ouders, je vriendinnen, jij? Het lijkt wel alsof elke vrouw worstelt. En dan vooral met zichzelf! Zijzelf is vaak haar grootste struikelblok en weet niet meer goed wie zij nu is in het grote geheel en nog beter geformuleerd. Wie zij wil zijn.

Intuitie

Een gezonde vrouw heeft veel weg van een wolf: zij is robuust, vol levenskracht, levenschenkend, zich bewust van haar territorium, inventief, loyaal, zwervend. Maar als een vrouw gescheiden raakt van de wilde natuur, dan wordt volgens Clarissa Pinktola Estes haar persoonlijkheid schraal, zwak, schimmig en spookachtig.

Wat zorgt er toch voor dat wij vrouwen steeds minder gebruik maken van onze natuurlijke talenten: Steeds vaker rationaliseren wij onze problemen en raken daardoor verder verwijderd van ons pad. 80% van de problemen die wij hebben is het gevecht tussen het onbewuste en het bewuste. Jezelf saboteren is louter een manier waarop je onderbewuste probeert met je te communiceren. Je bewuste kan bijvoorbeeld kiezen voor die baan met geld en auto en de hele rataplan maar je onderbewuste kan schreeuwen "Nee ... ik word daar ongelukkig van!". Zodra jij bewust wordt van je eigen onbewuste kun je er zelf voor kiezen welke weg je in wilt slaan. Het hebben van een keuze zorgt er voor dat je je niet meer machteloos voelt en dat je weer aan het roer staat van je eigen leven; je luistert weer naar je gevoel en intuïtie.

We kunnen alleen maar weten wat we moeten doen als we ons bewust zijn van wat goed voelt. Aandacht is onze meest kostbare bron. Gevoelens vertolken datgene wat het lichaam van de situatie vindt; alles wat we willen weten over onze situatie komt in onze gevoelens tot uiting.

Daniel Coleman,
Emotionele intelligentie

Krachtig

Vanuit je eigen kracht leven is een grote uitdaging. Naarmate je ouder word ga je je meer aanpassen aan je omgeving.  Bang geworden om in je eigen kracht te staan. Alsof je die onmacht koestert. Je ziet veel van dezelfde onzekerheid om je heen. Vrouwen die moeite hebben om vanuit eigen kracht verder hun levenspad te bewandelen. Ze weten niet meer wie ze zijn, waar ze echt van genieten en waar ze goed in zijn. Ze hebben geprobeerd in (werk)omgevingen zichzelf te bewijzen en aan te passen aan de normen van de betreffende omgeving. Als het dan niet lukt verwijten ze dat dan meestal aan zichzelf en raken gedesillusioneerd.

Wat ze zich niet realiseren is, dat ze in hun poging om zichzelf aan te passen aan de omgeving, ze hun eigen kracht weggegeven. Vaak om de goedkeuring van anderen om ons heen te verkrijgen, zijn we bereid een stukje van onszelf weg te doen. Dat kan een tijdje goed gaan maar uiteindelijk verlies je deze strijd. Je raakt het contact kwijt met je eigen kern, je ziel, en wordt een soort speelbal van de omgeving en van het leven.



Dans op de rode schoentjes,
maar zorg ervoor dat het de schoentjes zijn
die je zelf gemaakt hebt.

Clarissa Pinkola Estes

Veel mensen zijn onbekend met wat ze voelen. Het lijkt wel alsof de meeste mensen hun gevoelens beschouwen als iets wat ze niet serieus hoeven te nemen en wat eigenlijk alleen maar lastig is. Zelf zijn ze niet verontrust door hun onbekendheid met hun gevoelens. Die houding is begrijpelijk want in onze opvoeding wordt weinig aandacht besteed aan hoe we met onze emoties kunnen omgaan. Als je niet bewust bent van je eigen gevoelens, ben je waarschijnlijk ook niet bewust van je eigen waarheid. Rationele overwegingen bepalen dan wat je beslist en waar je voor kiest, die je uiteindelijk niet gelukkiger maken.

Ook zijn vooral vrouwen vaak opgevoed met het idee dat de zorg voor anderen hun hoogste plicht is, waardoor ze hebben geleerd om hun eigen behoeften te negeren. Het uiten van hun behoeften kan heel beangstigend zijn en meestal zien ze het als zwak. Ze negeren hun behoeften en daarmee wordt hun probleem alleen maar groter. Deze groep mensen menen vaak verantwoordelijk te zijn voor de gevoelens van de ander.

Je dromen waarmaken.

Voordat je je dromen kunt waarmaken, zul je allereerst dienen te ontdekken wat je werkelijk wilt. Dat is een moeilijke taak. Naarmate we ouder worden, kiezen we vaak onze carrière en onze vrienden aan de hand van de idealen die werden gevormd door de mensen om ons heen. Maar op welk moment houden we op met luisteren naar deze stemmen van buitenaf en stemmen we af op onze innerlijke gids. Wanneer beslissen we dat het pad dat we nu opgaan misschien niet het juiste is voor ons? Hebben we daarom wellicht het gevoel dat er iets in ons leven ontbreekt?

Veel mensen en vooral vrouwen denken "is dit het nu". Ze durven niet meer op hun gevoel af te gaan en blijven hangen in de veiligheid van een vaste baan. Die veiligheid creëert eigenlijk hun eigen gevangenis. Echte dromen en wensen stoppen ze weg. Ze durven niet te kiezen voor wat ze echt willen en de ratio neemt de overhand.

Als we echter geen vraagtekens zetten bij onze fundamentele overtuigingen, zullen we niet kunnen groeien als spiritueel wezen. We blijven in ons leven dan het pad volgen dat onze ouders voor ons uitstippelden toen we klein waren, en we zullen ons nooit buiten onze grenzen wagen.

Als je het bos niet ingaat,
zal je leven nooit veranderen
zal er nooit iets gebeuren
en zal je leven nooit veranderen.

Clarissa Pinkola Estes

Angst kan je ertoe dwingen je huidige richting te blijven volgen. Ook zijn we zijn we bang om te verdrinken, bang dat we een vergissing begaan, bang dat we falen. Dat we verkeerde keuzes maken. Welke richting moet je op? Wat moet je doen? Wat had je destijds nodig om toch een keuze te maken?

Luisteren naar je eigen gevoel
("stop singing to the public")

Gehoor geven aan je diepste verlangens en behoeften om weer aan het roer te staan van je eigen leven. Als je aan het roer van je leven staat zal dat je zeer goed bevallen: je leert steeds beter te surfen op de golven. Je leert dat je niet hoeft te wachten tot die perfecte baan voorbij komt, je geld hoeft te hebben om je nu al vrij te voelen. Zelfs als je in de gevangenis zou zitten, kun je zelf nog uitmaken wat je ervan vindt. Je hebt altijd zeggenschap over jezelf, ongeacht de omstandigheden. Als we ons echter realiseren dan niemand ons komt redden of het voor ons doet, en dat we oude wonden hebben of dat we nu leuk vinden of niet, dringt het tot ons door dat wij degenen zijn die ons potentieel dienen te benutten. Het is gemakkelijker andere de schuld te geven dan de verantwoordelijkheid op ons te nemen.

De ontembare vrouw

Om terug te komen op de "ontembare vrouw". Deze tekst is misschien misleidend of misschien ook niet. De "ontembare vrouw" staat voor intuïtie, volgens de archetypen de vrouwelijke ziel, gevoelens, ze is de dingen die ons gaande houden wanneer we denken dat het met ons gedaan is en in vele andere gedaanten laat ze zien dat ze in ons aanwezig is.

Als ze afwezig is zijn onze ogen gedoofd en voelen we ons beroofd. Ga weer in je kracht staan, maak gebruik van je talenten en wees je er ook van bewust dat je die talenten hebt zodat jij je weer de ontembare vrouw voelt (ongeacht je leeftijd). Daarin schuilt je kracht en dan komt het andere ook wel goed.

Dare-Change

Klik hier voor dit inspirerende filmpje!

De ontembare vrouw

Wanneer het laatste botje op zijn plaats zit en het prachtige witte beeldhouwwerk voor haar ligt, gaat ze bij het vuur zitten en denkt na over welk lied ze zal zingen. En wanneer ze het zeker weet, gaat ze boven het criatura staan, strekt ze haar armen erbovenuit en begint te zingen.

En op dat moment komt er weer vlees op de ribben en dijbenen van de wolf en groeit er weer haar op het schepsel. Ze zingt nog wat meer, en meer van het schepsel ontstaat, zijn staart krult omhoog, ruig en sterk. Ze zingt nog wat meer en het wolvenschepsel begint te ademen. En nog steeds zingt ze zo krachtig dat de grond van de woestijn ervan trilt.

En terwijl ze zingt, opent de wolf zijn ogen, springt hij overeind en rent hij weg door het ravijn. En terwijl de wolf voortrent, verandert deze opeens, door de snelheid waarmee hij loopt of doordat hij plonzend een rivier inspringt, of door middel van een straal licht van de zon of de maan die precies op zijn flank valt, in een lachende vrouw die vrij naar de horizon rent.

Fragment uit: De ontembare vrouw

Clarissa Pinkola Estés

De ontembare vrouw

De ontembare vrouw als archetype in mythen en verhalen.

Jungiaans psychoanalyticus Clarissa Pinkola Estés sprokkelde voor haar internationale bestseller 'de ontembare vrouw' vele bekende en minder bekende sprookjes, mythen en verhalen uit de hele wereld bij elkaar. Op onnavolgbare wijze vertelt ze deze oude teksten na, en ze legt haarscherp de diepere betekenis ervan uit.

De ontembare vrouw kan worden beschouwd als een lijfboek, het steekt je een hart onder de riem en geeft je tegelijkertijd een flinke schop onder je kont! Bekende sprookjes als 'Het lelijke eendje', 'Blauwbaard', 'Het meisje met de zwavelstokjes' krijgen een nieuwe verrassende inhoud. Mythen en verhalen worden niet zozeer als een spiegel van de samenleving gezien, wel als drama van de ziel, waarbij de verschillende sprookjespersonages staan voor positieve en negatieve aspecten van je eigen psyche.

Een boek dat ik graag wil aanbevelen aan alle vrouwen die meer inzicht willen krijgen in hun eigen vrouwelijke natuur.

Geheimen als bron van verdriet en blokkades

Tranen zijn een rivier die je naar elders brengt. Huilen vormt een rivier om de boot die je zieleleven vervoert. Tranen tillen je boot van de rotsen, van droge grond, en voeren hem stroomafwaarts naar een nieuwe, betere plaats. Er zijn zeeën van tranen die vrouwen nooit geschreid hebben, want ze hebben geleerd om de geheimen van moeder en vader, de geheimen van de mensheid, de geheimen van de samenleving en hun eigen geheimen in het graf mee te nemen. Het geschrei van vrouwen wordt als heel gevaarlijk beschouwd, omdat het de sloten en grendels losmaakt waarachter de geheimen liggen die ze bewa­ren. Maar voor het welzijn van de wilde ziel van een vrouw is het werkelijk beter dat ze huilt. Voor vrouwen zijn tranen het begin van de inwijding in de Littekenclan, die tijdloze groep van vrouwen van iedere huidkleur, afkomstig uit alle landen, sprekend in alle talen, die door de eeuwen heen iets ingrijpends hebben meegemaakt maar toch het hoofd niet hebben laten hangen.

Alle vrouwen hebben hun eigen verhalen, zo uiteenlopend en zo indrukwekkend als de geesten in sprookjes. Maar er is één soort verhaal in het bijzonder, dat te maken heeft met de geheimen van vrouwen, vooral geheimen die met schaamte verbonden zijn; deze omvatten enkele van de belangrijkste verhalen die een vrouw kan proberen te ontraadselen. Voor de meeste vrouwen zitten deze geheime, persoonlijke verhalen diep vast, niet als juwelen in een kroon, maar als zwart grind onder de huid van de ziel.

Geheimen als moordenaars

Gedurende mijn twintigjarige praktijk heb ik naar duizenden 'geheime verha­len' geluisterd, verhalen die doorgaans vele jaren en soms haast een leven lang verborgen waren gehouden. Of het geheim van een vrouw nu gehuld is in een zelfopgelegd stilzwijgen, of dat ze door een machtiger iemand dan zij bedreigd is, ze is heel bang dat, als ze haar geheim zou onthullen, ze vogelvrij zal worden verklaard, als een ongewenst persoon zal worden beschouwd, relaties zullen worden verstoord die belangrijk voor haar zijn, en soms vreest ze zelfs lichamelijk geweld.

Sommige geheime verhalen van vrouwen gaan over een flagrante leugen die ze hebben verteld of over een opzettelijk gemene daad die een ander moeilijk­heden of leed heeft bezorgd. Maar in mijn ervaring zijn deze zeldzaam. Hun geheimen hebben meestal te maken met het overtreden van een of ander soci­aal of moreel voorschrift van hun cultuur, godsdienst of persoonlijke waardesysteem. Sommige van deze daden, gebeurtenissen en keuzen, vooral die welke verband houden met de vrijheid van vrouwen op alle gebieden van het leven, werden door de cultuur vaak wel voor vrouwen als schandelijk en verkeerd beschouwd, maar niet voor mannen.

Het probleem met deze geheime verhalen die omgeven worden door schaamte is dat ze een vrouw afsnijden van haar instinctieve natuur, die over­wegend vrij en blij is. Wanneer zich een duister geheim in de psyche bevindt, kan een vrouw dit op geen enkele manier benaderen. Ze zorgt er in feite voor dat ze nergens mee in aanraking komt dat haar aan dit geheim herinnert, of dat haar nu al chronische pijn nog heviger zal maken.

Deze defensieve houding is heel gebruikelijk en beïnvloedt heimelijk, als bij de nawerkingen van een trauma, de keuzen van een vrouw bij wat ze wel of niet in de buitenwereld zal doen: met welke boeken, films of gebeurtenissen ze zich wel of niet zal inlaten, waar ze wel of niet om zal lachen, en welke interesses ze zal hebben. In dit opzicht is de wilde natuur gevangen, die vrij zou moeten zijn om te doen, te zijn en te onderzoeken wat ze maar wil.

In het algemeen vertonen geheimen dezelfde thema's als grote drama's. Enkele van deze thema's zijn: verraad, verboden liefde, ongeoorloofde nieuws­gierigheid, wanhoopsdaden, onvrijwillige handelingen, onbeantwoorde liefde, jaloezie en afwijzing, vergelding en woede, wreedheid tegenover zichzelf of anderen, niet toegestane verlangens, wensen en dromen, niet toegestane seksuele interesses en levenswijzen, ongewenste zwangerschappen, haat en agressie, dood of verwonding door een ongeval, verbroken beloften, verlies van moed, verlies van kalmte, onvoltooidheid van iets, onvermogen om iets te doen, inmenging en manipulatie achter de schermen, verwaarlozing, mishan­deling, en zo gaat de lijst door, waarbij de meeste thema's tot de categorie van de droevige vergissing behoren.

Net als sprookjes en dromen volgen geheimen dezelfde ontwikkelingspatronen en -structuren als die in drama's. Maar in plaats van de heroïsche structuur te volgen, verlopen geheimen volgens de tragische structuur. Het heldendrama begint met de heldin die een reis onderneemt. Soms is ze niet psychisch bewust. Soms is ze te lief en ziet ze geen gevaar. Soms is ze al mishandeld en vertoont ze het wanhopige gedrag van een gevangen schepsel. Hoe ze ook begint, uiteindelijk raakt de heldin in de klauwen van een of ander iets of iemand en wordt ze zwaar op de proef gesteld. Dan weet ze zich, door haar eigen schranderheid of de hulp van mensen die van haar houden, te bevrijden en gaat ze daarna met een fierdere houding door het leven.

In een tragedie belandt de heldin tegen haar zin of wil, of door eigen toedoen, in een verschrikkelijke situatie. Vervolgens wordt ze overweldigd zonder dat iemand haar geroep hoort, of anders negeert men haar smeekbeden. Ze verliest haar hoop, ziet de waarde van haar leven niet meer en bezwijkt. In plaats van te kunnen genieten van haar triomf over tegenspoed, of van de wijsheid van haar keuzen en haar volharding, wordt ze vernederd en gevoelloos gemaakt. De geheimen die vrouwen bewaren zijn haast altijd heldendrama's die verworden zijn tot tragedies die niets opleveren.

Maar er is goed nieuws. De manier om een treurspel weer in een heldendrama te veranderen is het geheim te openbaren, er met iemand over te spreken, er een ander einde voor te schrijven, je eigen rol erin en hoe je het hebt ondergaan onder de loep te nemen. Dit leerproces bestaat uit gelijke delen pijn en wijsheid. Het drama doorstaan hebben is een triomf van de innerlijke, wilde geest.

Dus deze met schaamte omringde geheimen van vrouwen zijn niets nieuws. Iedere vrouw die met een geheim rondloopt dat schadelijk voor haar is, gaat onder schaamte gebukt. Het patroon van dit Universele drama is archetypisch: de heldin wordt gedwongen iets te doen of is, door het verlies van haar instinct, ergens in verstrikt geraakt. Doorgaans is ze niet in staat de droevige toestand te verhelpen. Ze is door een eed of schaamte op de een of andere manier gedwon­gen haar mond te houden. Ze gehoorzaamt, omdat ze bang is liefde, respect, of haar elementaire levensonderhoud te verliezen. Om het geheim nog vaster te verzegelen, wordt er een vloek uitgesproken over de persoon of personen die het zouden verraden. Er wordt gedreigd met een vreselijk iets of iemand als het geheim ooit geopenbaard zou worden.

Men heeft vrouwen voorgehouden dat bepaalde gebeurtenissen en omstandigheden in hun leven, die veelal met seks, liefde, geld, geweld en/of andere moeilijkheden te maken hebben waardoor de mens dikwijls geplaagd wordt, vreselijk schandelijk zijn en dus op geen enkele wijze vergeven kunnen worden. Dit is niet waar. Iedereen maakt slechte keuzen in woorden en daden voor ze beter weten en voor ze beseffen wat de gevolgen zullen zijn. Er is niets op deze planeet of in dit heelal dat buiten de grenzen van vergeving valt. Niets. '0 nee!' zeg je, 'dit ene ding dat ik gedaan heb is werkelijk onvergeeflijk: Ik zeg dat niets dat een mens ooit gedaan heeft, nu doet, of misschien nog zal doen buiten de grenzen van vergeving valt. Niets. Het Zelf is geen bestraffende kracht die her en der vrouwen, mannen en kinderen straft.

Het Zelf is een wilde god die de natuur van schepselen begrijpt. Het is vaak moeilijk voor ons om ons 'goed te gedragen', vooral als onze basisinstincten, waaronder de intuïtie, uitgeschakeld zijn. Dan is het niet gemakkelijk om van tevoren de gevolgen te overdenken, in plaats van achter­af. Maar de wilde ziel heeft een bijzonder barmhartige kant die hiermee rekening houdt.

Bij het archetype van het geheim is het alsof er een soort betovering over de vrouw is uitgesproken die als een zwart net over een deel van haar psyche ligt. Men heeft haar aangemoedigd te geloven dat het geheim nooit onthuld mag worden en verder moet ze ervan overtuigd zijn dat als ze het wel onthult, alle fatsoenlijke mensen met wie ze in aanraking komt haar voorgoed met smaad zullen behandelen. Deze extra bedreiging naast de geheime schaamte zelf, heeft tot gevolg dat de vrouw niet één maar twee lasten moet torsen.

Deze dreigende bezwering wordt alleen gebruikt en vermakelijk gevonden door mensen die een zwarte vlek op hun hart hebben. Maar zij die de menselijke aard met warmte en liefde bezien, reageren heel anders. Zij zouden hun best doen om het geheim aan het licht te brengen, omdat ze weten dat het een wond veroorzaakt die niet kan genezen voordat het probleem verwoord en aangehoord is.

De dode zone

Het bewaren van geheimen sluit een vrouw af van degenen die haar liefde, steun en bescherming zouden kunnen geven. Het heeft tot gevolg dat ze de last van haar verdriet en angst helemaal alleen en soms voor een hele groep moet dra­gen, of dit nu haar familie of haar cultuur is. En verder sluit het bewaren van geheimen ons af van het onbewuste, zoals Jung gezegd heeft. Als er een schan­delijk geheim bestaat, is er altijd een dode zone in de psyche van de vrouw, een plaats die de voortdurende gebeurtenissen in haar eigen gevoelsleven of de gebeurtenissen in het gevoelsleven van anderen niet voelt of er niet op de juiste wijze op reageert.

De dode zone wordt goed beschermd. Het is een plaats van eindeloze deuren en muren, elk afgesloten met twintig sloten, en de homunculi, de kleine schepseltjes in de dromen van vrouwen, zijn altijd druk bezig met het bouwen van meer deuren, meer dammen, meer beveiligingen, opdat het geheim niet zal ontsnappen.

Maar je kunt de Ontembare Vrouw niet om de tuin leiden. Ze is zich bewust van die donkere bundeltjes in de vrouwengeest, stevig omwonden met koorden en touwtjes. Deze plekken in de geest van een vrouw reageren niet op licht of goedheid, zo diep zijn ze bedolven. En omdat de psyche een sterk compenserend karakter heeft, vindt het geheim natuurlijk toch een uitweg, zo niet in woorden, dan toch in de vorm van plotselinge buien van melancholie, periodieke en raadselachtige woedeaanvallen, allerlei lichamelijke tics, zenuwtrekkingen en pijnen, haperende gesprekken die onverwacht en zonder uitleg eindigen, en onver­wachte vreemde reacties op speelfilms, documentaires en zelfs reclamespots.

Het geheim vindt altijd een uitweg, zo niet direct in woorden dan toch somatisch, en meestal niet op een manier waarop het rechtstreeks aangepakt en verholpen kan worden. Dus wat doet de vrouw als ze merkt dat het geheim uit­lekt? Ze holt er met een grote inzet van energie achteraan. Ze slaat, duwt en propt het weer in de dode zone, en versterkt haar verdediging. Ze roept haar homunculi - de innerlijke bewakers en verdedigers van het ego - om meer deuren, meer muren te bouwen. De vrouw leunt tegen haar nieuwste psychische tombe, terwijl ze bloed zweet en hijgt als een trein. Een vrouw met een geheim is een uitgeputte vrouw.

Een verhaaltje over dit soort geheimen.

De vrouw met het gouden haar

Er was eens een heel vreemde maar mooie vrouw met lang goud haar zo fijn als gesponnen goud. Ze was arm en had geen vader of moeder. Ze leefde alleen in het bos en weefde op een getouw gemaakt van takken van de zwarte walnotenboom. Een bruut, die de zoon van de kolenbrander was, probeerde haar tot een huwelijk te dwingen, en in een poging om hem af te kopen gaf ze hem wat van haar gouden haar. Maar hij wist niet, en het kon hem ook niet schelen, dat het geestelijk goud was dat ze hem gaf en geen goud dat geldwaarde had, dus toen hij het haar op de markt voor koopwaar wilde ruilen, lachten de mensen hem uit en dachten ze dat hij gek was.

Woedend keerde hij 's avonds naar het huisje van de vrouw terug en hij doodde haar met zijn blote handen en begroef haar lichaam bij de rivier. Lange tijd merkte niemand dat ze afwezig was. Niemand vroeg hoe het met haar was. Maar in het graf groeide het gouden haar van de vrouw steeds langer. Het prachtige haar drong golvend en krullend omhoog door de zwarte aarde en het groeide draaiend en kringelend steeds verder en hoger totdat haar graf bedekt was met een veld van wuivende gouden riethalmen. Herders sneden het golvende riet af om er fluiten van te maken en wanneer ze die bespeelden zongen de kleine fluitjes zonder ophouden.

Hier ligt de vrouw met het gouden haar vermoord en in haar graf gedood door de kolenbranderszoon omdat ze wilde leven. En zo werd de man die de vrouw met het gouden haar van het leven had beroofd ontdekt en voor het gerecht gebracht, zodat zij die, zoals wij, in de wilde bossen van de wereld leven nu weer veilig waren.

Hoewel dit verhaal oppervlakkig beschouwd de gebruikelijke les leert dat we voorzichtig moeten zijn op eenzame plekken diep in het bos, is de werkelijke betekenis heel groot, en deze is dat de levenskracht van de mooie wilde vrouw, zoals belichaamd door haar haren, blijft toenemen en leven en bewuste kennis blijft verspreiden, ook al wordt ze aan de oppervlakte tot zwijgen gebracht en begraven. De leidmotieven van dit sprookje zijn waarschijnlijk delen van een veel groter en veel ouder verhaal over dood en herleving dat zich afspeelt rond het hoofd van een vrouwelijke godheid.

Dit is een mooi en waardevol fragment en bovendien vertelt het ons iets over de aard van geheimen en misschien zelfs wat het precies is dat in de psyche sterft wanneer het leven van een vrouw niet op de juiste manier gewaardeerd wordt. In dit sprookje is de moord op de vrouw die in het bos leeft het geheim. Ze sym­boliseert een kore, het aspect in de vrouwelijke psyche van de vrouw-die-niet-­wil-trouwen. Het deel van een vrouw dat alleen wil blijven is mystiek en op een goede manier eenzelvig en houdt zich bezig met het rangschikken en vormen van ideeë«n, gedachten en inspanningen.

Het is deze onafhankelijke wilde vrouw die het ernstigst door trauma's of het bewaren van een geheim gewond raakt. Dit integrale zelfbewustzijn dat niet veel om zich heen nodig heeft om gelukkig te zijn; dit hart van de vrouwelijke psyche dat in het bos op het getouw van notenhout weeft en daar vrede heeft.

Niemand in het sprookje stelt vragen over de afwezigheid van deze levens­krachtige vrouw. Dit is niet ongewoon in sprookjes of in het echte leven. De families van de dode vrouwen in 'Blauwbaard' komen ook niet naar hun doch­ters zoeken. Cultureel beschouwd behoeft dit geen uitleg. Helaas weten we alle­maal wat het betekent, en veel vrouwen, te veel vrouwen, begrijpen dit gebrek aan belangstelling uit eigen ervaring. Een vrouw die geheimen heeft ondervindt vaak dezelfde reactie. De mensen merken misschien wel dat ze vanbinnen diep gekwetst is, maar hebben toevallig of opzettelijk geen oog voor de gevolgen van haar verwonding.

Maar een deel van het wonder van de wilde psyche is, dat hoezeer een vrouw ook 'van haar leven beroofd' is, hoezeer ze ook verwond is, haar psychische leven voortduurt en aan de oppervlakte komt, waar het zich onder bezielende omstandigheden weer zingend zal verheffen. Dan wordt het onwettige kwaad dat geschied is bewust begrepen en begint de psyche te genezen. Is het geen interessant idee dat de levenskracht van een vrouw kan blijven toenemen, hoewel zijzelf schijnbaar levenloos is? Het is een belofte dat de wil­de levenskracht er zelfs onder de meest bloedeloze omstandigheden voor zorgt dat onze ideeën ondergronds blijven leven en zich blijven ontwikkelen, zij het maar voor een poosje. Want na verloop van tijd zullen ze zich weer naar boven wurmen. Deze levenskracht zal de zaak niet laten rusten voordat de plaats en de omstandigheden van de begraven vrouw bekend zijn geworden. Net als de herders in het verhaal moeten we inademen en de ziele-adem of pneuma door het riet blazen om te leren wat de ware stand van zaken in de psyche is en wat onze volgende stap moet zijn. Dit is het roepen. Het graafwerk volgt daarna.

Hoewel sommige geheimen ons sterker maken - bij voorbeeld de geheimen die we gebruiken als deel van een strategie om een doel te bereiken waarbij we wedijveren met anderen, of die blije geheimen die we alleen bewaren om ervan te kunnen genieten - hebben de geheimen die ons van schaamte vervullen een geheel ander karakter, zo anders als een medaille met een lintje eraan van een bloedig mes verschilt. Deze laatste moeten door medelevende mensen onder vriendelijke omstandigheden naar buiten gebracht en aangehoord worden. Het is vreselijk om het enorme zelfverwijt en de enorme zelfkwelling te moeten zien van een vrouw die een schandelijk geheim bewaart. Alle verwijten en kwellin­gen die een vrouw zijn voorgespiegeld indien ze het geheim zou verraden, krijgt ze toch te verduren, ook al heeft ze het aan niemand verteld. De aanval komt van binnenuit.

De wilde vrouw kan hiermee niet leven. Schandelijke geheimen maken dat een mens geen rust meer heeft. Ze kan niet slapen, want een schandelijk geheim is als een wreed stuk prikkeldraad dat om haar middel haakt als ze probeert weg te rennen. De met schaamte omringde geheimen zijn niet alleen fnuikend voor de geestelijke gezondheid van een vrouw maar ook voor haar relatie met de instinctieve natuur. De Ontembare Vrouw graaft dingen op, gooit ze omhoog achtervolgt ze. Ze begraaft ze niet en vergeet ze dan. Als ze al iets begraaft, weet ze wat het is en waar het ligt, en het duurt niet lang voor ze het weer opgegraven heeft.

Schaamte verborgen houden ontregelt de psyche hevig. Geheimen komen naar boven in dromen. Een analyticus moet vaak dieper gaan dan de manifes­te, soms zelfs archetypische inhoud van een droom om te kunnen zien dat deze in feite het geheim bekendmaakt dat de dromer niet hardop kan of durft te ver­tellen.

Jarenlang meende de klassieke psychologie ten onrechte dat verdriet een proces was dat je eenmaal onderging, bij voorkeur over een periode van een jaar, en dat het dan voorbij was, en wie dit proces niet in deze periode kon of wilde voltooien, was beslist niet in orde.

Uit de bestudering van dagboeken die over een periode van vele jaren geschreven waren, concludeerde dr. Paul C. Rosenblatt dat mensen in het eer­ste of tweede jaar na een tragedie over hun ergste zielsverdriet heen kunnen komen, afhankelijk van de steun die ze krijgen. Maar daarna blijft de persoon perioden van hevig verdriet ervaren. Hoewel deze episoden zich met steeds grotere tussenpozen voordoen en steeds korter worden, is het verdriet bijna even hartverscheurend als bij de eerste gelegenheid.

Deze gegevens helpen ons inzien dat het normaal is om lange tijd verdriet te voelen. Wanneer een geheim niet geopenbaard wordt, blijft het verdriet toch, en voor de rest van je leven, bestaan. Het bewaren van geheimen belemmert het natuurlijke reinigingsproces van psyche en geest dat genezing brengt. Dat is nog een reden om onze geheimen te vertellen. Praten en treuren doet ons verrijzen uit de dode zone. Daardoor zijn we in staat de doodscultus van geheimen te verlaten. We kunnen verdriet, hevig verdriet voelen, en met tranen bevlekt te voorschijn komen, in plaats van met schaamte bedekt. We kunnen verdiept, volledig geaccepteerd en vervuld van nieuw leven te voorschijn treden.

De Ontembare Vrouw zal ons in haar armen houden als we verdriet heb­ben. Zij is het instinctieve Zelf. Ze kan ons geschreeuw, ons gejammer, ons verlangen om te sterven zonder te sterven aan. Ze zal het beste geneesmiddel op de meest gewonde plekken leggen. Ze zal in ons oor mompelen en fluisteren. Ze zal pijn om onze pijn voelen. Ze zal het verdragen. Ze zal niet vluchten. Hoe­wel er littekens zullen zijn, en niet zo weinig ook, is het goed om te bedenken dat een litteken sterker is dan gewone huid als het aankomt op rekbaarheid en het vermogen om druk te weerstaan.

Clarissa Pinkola Este's is een ervaren Jungiaans-analytisch therapeute en cantadora
bewaarder van oude verhalen.