Posts tonen met het label Filosofie. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Filosofie. Alle posts tonen

woensdag 9 februari 2022

The simulation hypothesis

Engels gesproken


Is alles een illusoire simulatie? Werd de wereld gecreëerd door een niet-fysieke kracht waarmee we kunnen communiceren en mogelijk invloed kunnen uitoefenen met onze geest, waardoor we deelnemen aan de creatie van onze eigen realiteit? Dit zijn de grootse existentiële vragen die centraal staan ​​in deze documentaire, die kijkers kennis laat maken met het concept van de simulatiehypothese. De film geeft aan dat er geavanceerde natuurkundige experimenten zijn die suggereren dat de simulatiehypothese waar zou kunnen zijn, en begint met een herziening van twee primaire filosofieën over de aard van het leven: materialisme en idealisme. 

Het materialisme, voor het eerst geïntroduceerd door Democritus, schrijft het atoom toe als de basis voor alle realiteit, waardoor bewustzijn het resultaat is van een materieel proces. Plato, aan de andere kant, geloofde dat het de geest zelf is die plaats maakt voor materie; daarom wordt de werkelijkheid gedragen door ideeën. De simulatiehypothese, die de filmmakers sterk vergelijken met de populaire sciencefictionfilm The Matrix, stelt dat materie en ideeën het resultaat zijn van een complexe digitale simulatie, iets dat lijkt op een videogame. Theoretisch natuurkundigen pleiten voor een programmeerbaar universum en stellen dat er bewijs is dat computercode in de natuur te vinden is en dat wij, simpel gezegd, uitdrukkingen van een code zijn. 

Zijn we zelf samengesteld uit binaire strings van nullen en enen? Zou het kunnen dat subatomaire deeltjes het antwoord van de natuur zijn op de bits en pixels waaruit digitale werelden zijn samengesteld? Hoewel er veel wetenschappelijk jargon is, is er een onderliggende creationistische overtuiging achter de simulatiehypothese - als de wereld in feite een programma is, moet iemand het hebben geschreven. Maar wie of wat? De film suggereert dat mensen via het onderbewustzijn een aangeboren mentale verbinding hebben met deze universele programmeur.




Links: https://topdocumentaryfilms.com/

woensdag 27 oktober 2021

De paradox van het schip van Theseus



De paradox van het schip van Theseus is een filosofisch gedachte-experiment. Deze paradox verplicht ons na te denken over hoe wij de wereld waarnemen en benoemen: in hoeverre kan de identiteit die wij aan dingen om ons heen geven constant blijven in de tijd? Deze paradox werd voor het eerst geformuleerd door de Griekse filosoof Plutarchus.

Stel je voor: je bouwt een zeilschip: je gebruikt daarvoor heel veel planken, een mast en een groot zeil. Met dat schip maak je lange verre reizen. Na een tijdje zeilen op zee blijkt dat je schip niet meer in topconditie is. Een van de planken is gaan rotten. Je vervangt deze plank door een andere plank die even groot is en van dezelfde houtsoort.

Op dit punt is het schip van Theseus nog steeds hetzelfde schip van Theseus. Niemand zal argumenteren dat een schip met één vervangen plank niet meer hetzelfde originele schip is. Je reist verder, en gaandeweg moet je nog meer planken vervangen. Nadat je jarenlang rond hebt gevaren, zijn alle planken van het schip vervangen door nieuwe exemplaren. Ze zijn net zoals de eerste pas vervangen wanneer dat nodig was, stuk voor stuk. Ook de mast en de zeilen werden intussen vervangen. Maar elk onderdeel werd apart vervangen, en het schip ziet er dus nog exact hetzelfde uit als het schip waarmee je vertrok.

Waar ligt de grens?

Is dit schip nog steeds hetzelfde schip als het schip waarmee je vertrok? Blijft een object waarvan alle onderdelen werden vervangen nog steeds datzelfde object? Als het niet langer hetzelfde object is, wanneer was dan juist het kantelpunt? Zou het schip van Theseus nog steeds het schip van Theseus zijn als slechts de helft van de onderdelen vervangen werden? En wat dan als er 3/4de van de onderdelen vervangen werden? Of wordt het pas een ander schip wanneer het allerlaatste originele onderdeel vervangen wordt door een nieuwer exemplaar?

Dubbelzicht

Het raadsel kan nog een stuk ingewikkelder en uitdagender gemaakt worden, dacht Thomas Hobbes eeuwen later. Stel je dus voor dat elk onderdeel van het schip vervangen is. Maar, de oude onderdelen van het schip werden ook bijgehouden. Die oude onderdelen worden opgeknapt, en met die onderdelen wordt een ander schip gebouwd... Een exacte kopie van het schip van Theseus. Welk van beide schepen is nu het schip van Theseus? Het schip dat volledig vernieuwd werd met nieuwe planken en waar geen enkel origineel onderdeel meer in verwerkt zit? Of eerder de exacte kopie die met de originele onderdelen gebouwd werd, maar dat niet het oorspronkelijke schip van Theseus was? Of is nu geen van beide schepen meer het schip van Theseus? Er is geen enkel schip vergaan, dus waar is het schip van Theseus dan naartoe?

Identiteit

Dit wijsgerig vraagstuk is eigenlijk een symbolisering van een veel grotere vraag naar identiteit. De identiteit die wij toekennen aan dingen in de wereld om ons heen, maar ook aan onszelf. Ook een mens is een beetje zoals een schip van Theseus. Mensen bestaan uit miljarden verschillende cellen en bacteriën. De bacteriën en cellen waaruit een menselijk lichaam bestaat, zijn aan het einde van ons leven bijna allemaal 'vervangen' ten opzichte van de cellen en bacteriën waarmee we aan onze levensreis begonnen. Is een mens vanuit dat perspectief, los van de opgebouwde ervaring, kennis en levenswijsheid, wanneer hij sterft dan nog dezelfde mens die hij was toen hij geboren werd?

vrijdag 13 augustus 2021

Een epicurist en een stoïcijn



Een epicurist en een stoïcijn gaan een bar binnen. De levensgenieter vraagt ​​naar de wijnkaart en bestelt de duurste fles champagne.

‘Waarom niet?’ zegt hij. ‘Het leven draait
om het ervaren van plezier’.

De stoïcijn schuwt de kosten en bestelt een frisdrank. Hij zegt hem zich te gedragen. ‘Mensen verhongeren in de wereld.
Je moet aan anderen denken.’

Welke heeft het geheim van geluk vraag ik me af? Zou je liever leven als een epicurist of als een stoïcijn? Je weet misschien dat als het gaat om een ​​keuze tussen epicurisme versus stoïcisme, het een goed idee is. Het ervaren van de geneugten van het leven is zeker de weg naar geluk. Zonder de geneugten te gaan maakt ons niet gelukkig. Of doet het dat?

Het blijkt dat een gelukkig leven niet zo eenvoudig is. Om erachter te komen welke werkt, moeten we de verschillen (en overeenkomsten) tussen epicurisme en stoïcisme onderzoeken.

Je bent misschien bekend met epicurisme en stoïcisme. Misschien weet je op basis van je kennis van de twee filosofieën welke aanpak je zou kiezen.

Epicurisme wordt immers geassocieerd met comfort, luxe en een fijn leven. Aan de andere kant heeft het stoïcisme betrekking op ontberingen, zonder gaan en meegaandheid.

Ik vermoed dat als het een keuze was tussen epicurisme versus stoïcisme, de meeste mensen het eerste zouden kiezen. Maar misschien vind je het interessant om te horen dat deze twee filosofieën toch niet zo verschillend zijn.

Op het eerste gezicht lijkt het erop dat hun benaderingen van geluk complete tegenpolen zijn. Epicuristen streven naar plezier, terwijl stoïcijnen plichtsbesef hebben.

Dit is echter al te veel eenvoudige uitleg. Beide filosofieën beschouwen een gelukkig leven als het einddoel. Ze pakken het alleen net iets anders aan.

In feite geloven epicuristen dat een bescheiden leven mentale en fysieke pijn zal vermijden. En stoïcijnen geloven in een deugdzaam leven en dat niet alles onder onze controle is.
Laten we eerst naar het epicurisme kijken.

Wat is epicurische filosofie?

'Alles met mate - Geniet van de
eenvoudige geneugten van het leven.'

De Griekse filosoof Epicurus (341-270 v.Chr.) stichtte de epicurische filosofie rond 307 v.Chr. Epicurus vestigde zijn school in een afgesloten gebied dat bekend staat als 'The Garden', waar vrouwen werden toegelaten (in die tijd ongehoord).

Het fundamentele principe van epicurisme is dat om een ​​gelukkig leven te bereiken, men op zoek moet gaan naar bescheiden genoegens. Het doel is om een ​​staat van aponie (afwezigheid van fysieke pijn) en ataraxie (afwezigheid van mentale pijn) te bereiken.

Alleen wanneer we een leven leiden zonder enige vorm van pijn, kunnen we een staat van rust bereiken. De enige manier om in rust te leven was door een eenvoudig leven te leiden, met eenvoudige verlangens.

Epicurus identificeerde drie soorten verlangens:

Natuurlijk en noodzakelijk: warm, kleding, voedsel en water.
Natuurlijk maar niet noodzakelijk: duur eten en drinken, seks.
Niet natuurlijk en niet noodzakelijk: rijkdom, roem, politieke macht.

We moeten ons concentreren op het vervullen van natuurlijke en noodzakelijke verlangens en degenen die niet natuurlijk of noodzakelijk zijn, beperken.

In plaats van deze onnatuurlijke of onnodige verlangens na te jagen, betoogde Epicurus dat genoegens te behalen waren in het volgende:


Kennis
Vriendschap
Deugd
Matigheid

Hoe modern epicurisme te beoefenen?

Leef het leven met mate

Epicurische filosofie is om met mate te leven. Leef geen leven van luxe of excessen. Je hebt geen upgrade naar de nieuwste smartphone of HDTV nodig om geluk te vinden.

Evenzo, als je altijd uit eten gaat in de beste restaurants en de duurste wijn drinkt, zal je nooit luxe leren waarderen. We moeten het gewone ervaren, zodat het buitengewone opvalt.

Wees tevreden met de eenvoudige geneugten van het leven

Epicuristen geloven dat meer willen de weg is naar pijn en angst. De manier om rust te krijgen is door in ‘vrolijke armoede’ te leven en verlangens te beperken.

Levensgenieters zijn ervan overtuigd dat als je niet dankbaar bent voor wat je hebt, je altijd op zoek zult zijn naar iets beters. Stop met streven naar de dingen die je niet hebt en geniet van de dingen die je wel hebt.

Ontwikkel vriendschappen

"Eten en drinken zonder vrienden
is het verslinden zoals de leeuw en de wolf." –
Epicurus

Epicurus hechtte veel belang aan het cultiveren van vriendschappen. Het hebben van loyale vrienden maakt ons gelukkig. Weten dat we een sterk ondersteunend netwerk om ons heen hebben, is geruststellend.

Mensen zijn sociale wezens. We zijn niet goed in isolement. We hunkeren naar de aanraking of het gesprek van een ander. Maar niet zomaar iemand. We gedijen goed bij mensen die van ons houden en om ons geven.

Wat is stoïcijnse filosofie?

"God geef mij sereniteit om de dingen te accepteren die ik niet kan veranderen, moed om de dingen te veranderen die ik kan, en wijsheid om het verschil te zien." – Rev. Karl Paul Reinhold Niebuhr

Het sereniteitsgebed is een perfect voorbeeld van de stoïcijnse filosofie. Stoïcijnen geloven dat er dingen zijn die we kunnen beheersen en dingen die buiten onze controle liggen. Dit is hetzelfde als de theorie van Locus of Control. We bereiken geluk als we dankbaar zijn voor de dingen die we kunnen beheersen en stoppen met ons zorgen te maken over wat we niet kunnen.

Stoïcisme is een filosofie gesticht in de 3e eeuw. In plaats van les te geven in een verborgen tuin, begon het stoïcisme op de drukke open markten van Athene.

Stoïcijnen geloven dat de weg naar eudaimonia (geluk) is om te waarderen wat we hebben, niet wat we in de toekomst willen. Wat we nu hebben, was immers ooit gewenst.

Volgens de stoïcijnen is geluk niet het nastreven van plezier, noch is het het vermijden van pijn. Het bezitten of verlangen naar rijkdom of materiële dingen is geen belemmering voor een gelukkig leven. Het is wat we met deze dingen doen als we ze eenmaal hebben verworven.

Voor stoïcijnen is geluk mogelijk door het volgende te cultiveren:

Wijsheid
Moed
gerechtigheid
Matigheid

Wat de stoïcijnen betreft, zal een deugdzaam leven
leiden tot een gelukkig leven.

Hoe modern stoïcisme te beoefenen?

1 Wees dankbaar voor wat je hebt door in het moment te leven

Stoïcijnen hebben een soortgelijk geloof als epicuristen met betrekking tot verlangen. Stoïcijnen delen een houding van 'wees dankbaar voor wat je hebt', maar ze pleiten niet voor leven in armoede.

Stoïcijnen zijn niet tegen een persoon die een beter leven verlangt, of meer materiële dingen, of rijkdom vergaart, zolang deze dingen maar goed voor anderen worden gebruikt.

2. Toon bij voorbeeld

“Verspil geen tijd meer met ruzie maken over wat een goede man zou moeten zijn. Wees er één." – Marcus Aurelius

Stoïcijnen beweren dat praten niet goed is, je zou het moeten doen. Bewonder niet alleen goede mensen of steun goede mensen, wees zelf ook een goed mens. Leef een deugdzaam leven.

3. Wat je niet doodt, maakt je sterker

Stoïcijnen geloven niet in het vermijden van pijn, ze pleiten juist voor het tegenovergestelde. Dit is waarschijnlijk waar de misvatting van het woord stoïcisme vandaan komt.
In het licht van ongeluk of tegenspoed adviseren stoïcijnen dit als een leerervaring te gebruiken. Ongelukken zijn kansen omdat het uitdagingen zijn die moeten worden overwonnen. Tegenslagen zijn karaktervorming en dienen alleen om ons op de lange termijn sterker te maken.

Vertaald uit het Engels
https://www.learning-mind.com

zaterdag 5 april 2014

Ubuntu


Een antropoloog stelde een spel voor aan een groep kinderen van een Afrikaanse stam. Hij zette een mand vol fruit in de buurt van een boom. Vervolgens vertelde hij de kinderen dat degene die het eerste bij de mand zou zijn, alle vruchten zou winnen.

Toen gaf de antropoloog het signaal waarop de kinderen konden gaan rennen. Tot zijn grote verbazing pakten alle kinderen elkaars hand vast. Gezamenlijk liepen ze naar de mand. Zo konden ze er samen van genieten.

De antropoloog vroeg aan de kinderen:

"Waarom doen jullie dit op deze manier?"

"Ubuntu", antwoorden de kinderen in koor. "Hoe kan één van ons blij zijn bij het winnen van het fruit als alle anderen verdrietig zijn?" Ubuntu, ik ben omdat wij zijn.

Ubuntu uitgesproken als oe-BOEN-toe is eigenlijk een Zoeloe woord, wordt voornamelijk gebruikt in Zuid Afrika en betekent:

Een mens is pas mens in relatie tot andere mensen.

Ubuntu bestaat volgens de Afrikaanse filosoof M.B. Ramose
uit 2 woorden:

ubu en ntu.

Ubu betekent het "Zijn" in het algemeen, ntu zoals het "Zijn" vorm krijgt. Het zijn 2 aspecten van "Zijn", als een eenheid en als een ondeelbare heelheid.

Ubuntu wordt gezien als een Afrikaanse filosofie en een manier van leven, ofwel de spirituele basis van waaruit Afrikanen leven. Dit betekent dat er respect is voor en compassie is met een ander. In Afrika is er vooral ook respect voor de religieuze ander. Met deze ander worden de levenden en de doden (voorouders) bedoeld. Er is een eenheid tussen de levenden, de voorouders en de geesten. Door het respect voor het religieuze in de ander heeft ieder ook het recht om zijn mening te zeggen. Er is veel aandacht voor de groep en meer aandacht voor eenheid dan voor verschil, maar er is wel respect voor het particuliere in het geloof van de ander, dus ook respect voor het individuele.

Er zijn vele vertalingen van ubuntu mogelijk, waaronder:

"Eén-zijn"

"Menselijkheid tegenover anderen"

"Ik ben omdat wij zijn"

Menselijk worden door anderen

Een veel gebruikte definitie van ubuntu is "het geloof in een Universeel gedeeld verbond dat de gehele mensheid verbindt".

Een langere definitie, zoals gebruikt door Aartsbisschop Desmond Tutu (1999):

"Iemand met ubuntu staat open voor en is toegankelijk voor anderen, wijdt zich aan anderen, voelt zich niet bedreigd door het kunnen van anderen omdat hij of zij genoeg zelfvertrouwen put uit de wetenschap dat hij of zij onderdeel is van een groter geheel en krimpt ineen wanneer anderen worden vernederd of wanneer anderen worden gemarteld of onderdrukt."

maandag 11 maart 2013

Citaten over filosofie


Filosofen kauwen voortdurend
zonder iets in de mond te hebben.

Einstein

Er zit meer filosofie in een fles wijn
dan in alle boeken.

Louis Pasteur

Als een filosoof je een antwoord geeft,
versta je je eigen vraag niet meer.

Andre Gide

Een filosoof is een man
die bij gebrek aan een vrouw
de hele wereld omarmt.

Peter Ustinov

Mijn filosofie heeft me niet bijgebracht,
maar veel bespaard.

Kant

De juiste methode
om zich een idee te vormen over filosofie,
is te bedenken dat er filosofen zijn.

Alain
Frans filosoof en essayist

Een beetje filosofie leidt tot atheïsme,
maar grote hoeveelheden brengen ons terug naar God.

Francis Bacon
Engels filosoof en staatsman
1561-1626

Filosofie wanneer oppervlakkig bestudeerd,
wekt twijfel op,
wanneer grondig onderzocht,
verjaagt het.

Francis Bacon
Engels filosoof en staatsman
1561-1626

Het gaat bij filosofie om het denken over het denken, het hoogst bereikbare is dat we minder bevooroordeeld zijn als we ons losweken van dingen die we doorgaans klakkeloos aanvaarden.

Volkskrant Magazine
Desanne van Brederode

Het aardige van de filosofie is,
dat zij bestaat bij de gratie van het oneens-zijn.

Boudewijn Büch

De moed tot de waarheid
is de eerste voorwaarde voor de studie der filosofie.

W.F. Hegel
Duits filosoof
1770-1831

Filosofie is de natuurwetenschap
van het immateriële.

F. Hellers

Alles wat filosofen doen,
is het voortbrengen van nog meer filosofie.

Willem Frederik Hermans
Nederlands schrijver
1921-1995

Niemand kan troost vinden bij religie of filosofie
tenzij hij er eerst mee geworsteld heeft.

Aldous Huxley
Engels schrijver
1894-1963

Wat allemaal filosofie heet,
moet niet met de filosofie zelf verward worden.

Karl Jaspers

Filosofie is tenslotte niet veel anders
dan beroepsmatig twijfelen aan waarheden als koeien.

Freek de Jonge

Het is eenvoudiger 10 boeken met filosofie te vullen
dan één principe in praktijk te brengen.

Leo Tolstoy
Russisch romanschrijver

zaterdag 26 januari 2013

Richard David Precht



De Duitse filosoof Richard David Precht schreef het boek 'Wie ben ik en zo ja hoeveel?'. Een boek over wetenschap en filosofie dat in Duitsland al meer dan een half miljoen exemplaren verkocht.

Zeer interessant!

vrijdag 24 augustus 2012

Alles of niets

Sta je jezelf wel eens indringend aan te staren, voor de spiegel, om dóór je eigen ogen heen te kijken? Misschien kan één oog zichzelf niet aankijken, zelfs niet via een spiegel. Heb je wel eens het gevoel gehad pas in het pikkedonker te ontdekken wie je bent, of wat zien is? Onze logica werkt met tegenstellingen: zwart - wit, binnen - buiten, zelf - ander, alles - niets en zo voorts. Maar is de werkelijkheid eigenlijk wel zo logisch als we denken?

's Avonds laat, een jaar of vijf geleden, lag ik op bed met het boekje 'The Power of Now', geschreven door Eckhart Tolle, een hedendaagse Duitse mysticus. We say: 'I think', but for most of us, that is not true. Do you really choose to think at all, or is it just there? In fact, thinking happens to us, like digestion and the circulation of our blood'. Plots werd ik wakker uit het spinnenweb van mijn gedachten en zag dat de spin zichzelf gevangen nam, nota bene haar eigen prooi was. De spinrag (uit het eigen achterlijf gedrukt) gaf haar steeds meer het uiterlijk van een cocon of een mummie. Mijn mentale druipsteengrot van woorden en beelden (drup, drup, drup, als een lekkende kraan), bleken de zwachtels van een vernauwende dwangbuis. Ik bleek bevangen door een verbaal en visueel keurslijf. Op het moment dat ik het kijkgat van mijn intellectuele kijkdoos ontdekte, maakte zich een grote grijns van mij meester en voelde ik mij zeker dertig minuten extatisch en euforisch: een nieuwe ervaringsdimensie had zich geopenbaard. Te vergelijken met van-zichzelf-bewust-geworden flow, met de eenheid van lichaam en geest na een intensieve yogales, met een endorfinekick bij het hardlopen, met een nuchtere vorm van high.

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand
 
 

In dat memorabele halve uur keek ik nieuwsgierig mijn kamer rond, terwijl ik er al tien jaar - oftewel: minstens drieduizend nachten - sliep en lag. Dat wil zeggen: vroeger keek ik altijd naar mijn kamer als kamer, nu keek ik naar mijn kamer als geest. In de spiegel aan de wand, zie ik de buitenkant van mijn hoofd, maar mijn netvlies is ook, of beter gezegd, is de eigenlijke spiegel. Mijn hersenen (in dit geval herinneringen, conditioneringen en introspectie), maken van die interne netvliesspiegel een lachspiegel die de binnenkant van mijn hoofd reflecteert. De lichtstralen van de actuele, dynamische buitenwereld worden namelijk voortdurend verbogen door het prisma van mijn gearchiveerde, statische verleden. Aldus lost de tegenstelling tussen lichaam en geest, tussen geest en materie op, want uiteindelijk blijken we niet te kunnen zeggen: dáár begint mijn geest, dáár houdt mijn geest op. En bovendien: als alles geest is, heeft het geen zin om iets nog langer 'geest' te noemen. Dan wordt het een willekeurig begrip, een vrijblijvende verzameling lettertekens, zonder bezwaren te vervangen door 'materie'.

Van dubbelganger tot 'uniganger'

Als dat gebeurt, sta jij, als noemer of eigenaar van de geest, niet meer tegenover de buitenwereld, inclusief niet-ikken. Als geest alles en dus niets (in het bijzonder) is, ben jijzelf - als geest-zijnde - ook alles en dus niets (in het bijzonder). In deze optiek vervalt de scheidslijn tussen mij en anderen. Het is niet zo dat zij een verlengstuk van mij worden of ik een verlengstuk van hen. Noch worden zij een deel van mijn geheel, of ik een deel van hun geheel. Als ik niets kan aanwijzen of ervaren dat niet-ik is (oftewel: alles is bemiddeld via "mijn" bewustzijn ...) en voor jou hetzelfde geldt, dan behoren wij noodzakelijkerwijs tot elkaars werkelijkheid.
Nogmaals: de paradox van 'alles wordt ik', is dat daarmee niets 'ik' blijft. Ik beweer niet dat jij mij bent (geworden), of dat ik jou ben (geworden). Wij zijn echter wel allebei een iemand, met gewaarwording, en verschillen als zodanig slechts schijnbaar. Onze aard, de natuur van onze geest, is één. Wij hebben uiteindelijk één gemeenschappelijk eigenbelang, in plaats van een afzonderlijk eigenbelang.

Inversie

Het solipsisme - de filosofische leer dat alleen ons eigen ik en zijn bewustzijnsdaden bestaan¹ - wordt hiermee functioneel binnenstebuiten gekeerd. Deze immanente (in onszelf besloten) open grens - we weten nooit zeker of en waar we ophouden - is niet langer een rechtvaardiging voor egocentrisme en egoïsme, maar juist een conditio sine qua non voor altruïsme, voor niemand- en nietsontziend mededogen. Stel dat persoon A en persoon B elkaar rechtstreeks aankijken. Wie of wat zien ze dan? Zichzelf of elkaar? Ook hier is het weer: en en, niet of of.

Het netvlies ontvangt de wereld (via de ogen) ondersteboven en onze hersenen keren dat om. Maar is het nou de wereld, of zijn het de hersenen, die oorspronkelijk 'ondersteboven' staat respectievelijk staan afgesteld? Dit is begging the question, zoals dat in het Engels heet, omdat het gebruik van de term 'ondersteboven' het antwoord op juist deze vraag veronderstelt, namelijk: wat überhaupt boven en wat onder is.

Het boeddhisme leert ons heen en terug te switchen tussen twee ogenschijnlijk contradictoire perspectieven: alles vs. niets, geest vs. materie, ik vs. jij, onder vs. boven. Om zo (langzamerhand) te ontdekken dat hun onderscheid relatief is, oftewel niet gegeven, maar betrekkelijk en onderling afhankelijk.

Transparant

Vandaar ook dat het elkaar diep in de ogen kijken zo onvoorstelbaar intiem, zo confronterend, zo transcenderend is. Je kíjkt in een spiegel en je bént een spiegel. Wat gebeurt er als je twee spiegels loodrecht tegenover elkaar zet? Een spiegel zelf is niets of niemand, behalve het spiegelbeeld van iets of iemand. Pas als hij het spiegelbeeld van een andere spiegel, en dus zichzelf, spiegelt, begrijpt hij, wie hij is: niets en niemand, alles en iedereen. 'Vorm is leegte, leegte is vorm', zei de Boeddha al. En wij helpen elkaar ons dat te realiseren.

Bron tekst: Mick Hartman
 

vrijdag 27 juli 2012

Over ruimte en tijd


'De dingen staan in een kamer, de kamer is een huis, het huis staat in een stad, kortom, het gegeven is de ruimte, die zelf niet op deze wijze grijpbaar voor handen is. In de ruimte worden drie, loodrecht op elkaar staande richtingen onderscheiden: lengte, breedte en hoogte.

De ruimte met haar drie dimensies betekent op zichzelf nog geen echte werkelijkheid. Het starre beeld van de foto moet tot film worden, de tijd moet erin springen als een nieuwe, maar andersoortige diepte. Beweging is pas mogelijk daar, waar zowel ruimte als tijd gegeven is.

Kenmerkende verschillen tussen ruimte en tijd zijn onder meer, dat de tijd slechts één dimensie heeft, lineair is, en voorts dat men in de ruimte heen en weer, voor- en achteruit kan gaan, in de tijd echter niet. Stelt men de tijd voor als een stromen, dan kan men de tijd onomkeerbaar noemen.

De grote filosoof Immanuel Kant werd getroffen door de onmogelijkheid ruimte en tijd weg te denken. Men kan ieder voorwerp wegdenken, zelfs de hele wereld, maar zonder de ruimte zijn de dingen ondenkbaar. En zo kan men ook wel de verschijnselen uit de tijd wegdenken, maar niet de tijd zelf. Daarom zijn ruimte en tijd onmisbare vóórwaarden tot de waarneming van de objectieve werkelijkheid. Ruimte en tijd zijn daarbij geen concrete zaken, maar de structuren, de vormen waardoor de mens deze wereld waarneemt.

Allereerst blijkt uit de ontwikkeling van de hedendaagse natuurwetenschap, dat ruimte en tijd steeds meer één geheel vormen. Bij tijdsbepaling en de beschrijving van de ruimte speelt het licht een grote rol. Daar komt dan ook de belangrijkste rol van de waarnemer om de hoek kijken. De relativiteitstheorie leert geenszins een relativisme, wel een tijdbepaling, die samenhangt met de plaats van de waarnemer. Tijd hangt nauw samen met waarnemend bewustzijn.'

Uit het boek Filosofische Oriëntatie
van Prof.C.A. van Peursen
1920 - 1996

donderdag 19 juli 2012

De hogere liefde


Veel mystici en filosofen zijn mij voorbij gegaan die de hogere liefde hebben beschreven. De hogere liefde is een vorm van liefde die onvoorwaardelijk en allesomvattend is. Het gaat voorbij de gewone liefde, de liefde tussen man/vrouw, ouder/kind, platonische liefde of iedere andere vorm van liefde. De liefde kan ervaren worden in contemplatie, meditatie, in de natuur of in contact met een ander. Hieronder een beschrijving van de hogere liefde volgens Plato, Simone Weil, Vladimir Solovjov en Dante Alighieri.

Ieder heeft op eigen wijze deze vorm toegelicht in meesterlijk gedichten en beschrijvingen.

Hogere liefde volgens Plato


Plato (427-347 v Chr.) was een Griekse filosoof, schrijver en mysticus. Hij was een leerling van Socrates. In de Phaidros bespreekt Plato dat er vier soorten bezieling zijn. Hij geeft aan dat de hoogste vorm eros, de liefde is.

De betekenis van eros bij Plato betekent zowel seksualiteit, erotiek, verliefdheid en verlangen als liefde. De laatste betekenis, het verlangen als liefde staat beschreven in het symposium. Hierin laat Plato een verhandeling plaatsvinden tussen Socrates en Diotima. Diotima geeft aan dat liefde de geest is, die mensen en goden verbindt. Liefde is het verlangen naar het schone; het verlangen naar de onsterfelijkheid door voortplanting; het scheppen in het schone. Tot slot is liefde de mystieke weg die je helpt omhoog te gaan van het liefhebben van een mooi lichaam naar uiteindelijk het schouwen van het schone. Hij beschrijft eigenlijk dat de liefde de ziel kan transformeren tot dat de ziel het schone Zelf ziet.

Hogere liefde volgens Simone Weil


Mysticus en filosofe Simone Weil (1909 -1943) heeft zich o.a. in de Griekse filosofie verdiept. Over de rede van Plato tussen Diotima en Socrates zegt Simone Weil:

"De weg van liefde is een verlossing door schoonheid. Het gaat om een transformatieproces waarbij telkens door het waarnemen en ervaren van een bijzondere schoonheid het besef ontstaat van Universele schoonheid."

De rede tussen Diotima en Socrates gaat over de transformerende kracht van de liefde in de ziel. De ziel wordt opgeschoond door de liefde van alle hechtingen en scheidingen. Aan het eind van weg van de liefde kan de ziel zich verenigen met het schone.

Over de transformerende kracht van de liefde schreef ze het volgende;

"De goddelijke liefde (hogere) kan alleen verkregen worden wanneer de ziel een directe ontmoeting heeft of heeft gehad met het Goddelijke. Deze kennis kan niet verkregen worden door redenering of verkregen kennis."
Simone geeft ook aan dat het aanschouwen van het goddelijke gevaarlijk kan zijn voor degene die de waarheid niet durven aan te gaan. De kennis van dit gevaar is dodelijker dan een zwaard. Het betekent dat het 'ik' van de aanschouwer wordt gedood. De illusie van het "ik" houdt op te bestaan als de mens de waarheid van de liefde aan durft te gaan.

Hogere liefde volgens Solovjov


Volgens één van de grootste filosofen van de negentiende eeuw, Vladimir Solovjov (1853-1900), gaat de hogere liefde verder dan de platonische of geslachtelijke liefde. Solovjov heeft geprobeerd om deze hogere liefde te leven en de waarheid van de liefde te aanvaarden. Wat houdt deze hogere liefde in? De hogere liefde is de weg van waarlijk regenererende en goddelijke liefde.

Bij de hoogste weg van de liefde worden de lagere natuurkrachten (chaos en orde) van binnenuit omgevormd en veredeld. Uiteindelijk offert de mens zijn lagere natuur op voor het goddelijke. Het leven van deze hogere liefde doe je niet alleen. De hogere liefde van de één heeft invloed op een ander. Wanneer de mens vanuit deze hogere liefde kijkt naar de ander, kan de onvolmaakte Zelf van de ander ondergedompeld worden in de hogere liefde. Het is de liefde van de ene die de persoonlijkheid van die ander kan transformeren. Solovjov geeft aan dat de weg van de hoogste liefde erover gaat dat het mannelijke met het vrouwelijke en het geestelijke met het lichamelijke volkomen verenigt. Volgens hem heeft het geen enkele zin je wezen tot bloei te laten komen in zelfbeslotenheid. Je wezen komt onbedoeld tot bloei als je onbaatzuchtige liefde schenkt aan de ander. Liefde tot de ander zonder egoïstische bijbedoelingen maakt het mogelijk om het licht in de ander waar te nemen. Liefde schenken aan de ander zonder verlies van individualiteit opent je eigen wezen voor de ander. Als je als mens in staat bent de ander te zien vanuit deze hogere liefde, dan is het ook mogelijk ieder ander mens op deze wijze te aanschouwen. Vanuit persoonlijke ervaring heeft Vladimir Solovjov ontmoetingen gehad met wat hij noemt het eeuwige vrouwelijke, de hemelse Sophia. Dit hemelse wezen heeft hij waargenomen bij de vrouwen die hij op aarde lief heeft gehad.

Hogere liefde volgens Dante Alighieri


Dante Alighieri was een Italiaanse schrijver en dichter (1265-1321). Hij was niet de enige die contact heeft gehad met de hemelse Sophia. Dante Alighieri schreef een meesterlijk gedicht genaamd "de Goddelijke Komedie". Hierin heeft hij beschreven hoe hij Beatrice lief heeft gehad. Beatrice staat voor de zuivere hemelse liefde. De liefde voor Beatrice maakt hem mogelijk om door de hellen af te klimmen, de louteringsberg te beklimmen en het paradijs op te stijgen.



De hogere liefde heeft een transformerende werking op het zielenleven. Wanneer in een ontmoeting tussen twee personen de hogere liefde zijn intrede doet, verlicht het hart en het bewustzijn. De verstilling van de hogere liefde kan worden ervaren wanneer twee mensen elkaar in de ogen aankijken en alle schermen wegdoen. Men dient zich niet in te houden, maar juist in overgave te zijn met wat zich aandient in het moment. Wanneer men elkaar aanschouwt en door de ander heen kijkt, dan zal men werkelijk in de ziel van de ander kijken. Wanneer beide personen dit doen in de verstilling dan is de geestelijke liefde waarneembaar. Toch is het niet nodig om elkaar te aanschouwen door in elkaar ogen te kijken. Ook via een aanraking, in elkaars nabijheid of omhelzing is de hogere liefde waarneembaar. Twee mensen delen dan een gezamenlijke ruimte, waarbij er een verstilling van de geest optreed. Wanneer twee mensen in een ontmoeting deze vergeestelijking van liefde ervaren, zijn zij hier beiden van bewust. De stroom van hogere liefde is voelbaar in alle ledematen, een heerlijke trilling stroomt door het lichaam en de ogen verzachten. Solovjov geeft aan dat wanneer de hogere liefde door de mens stroomt, het wezen tot bloei kan komen. Hogere aspecten van het Zelf nemen meer ruimte in. Waarbij gevoelens naar voren komen van verwondering, verbondenheid met de natuur en intense vreugde. De ziel wordt op een hoger plan getild.

Echter ervaringen met de hogere liefde vinden meestal niet plaats zonder slag of stoot. Na dergelijke ontmoetingen met de hogere liefde kan het ego in verzet komen. Waarbij het ego zich afsluit voor de grootsheid van de ervaring. Wanneer dergelijke ontgrenzende ervaringen ontstaan, zijn dit natuurlijke reacties die zich voordoen(dagen, weken of maanden na de ervaring). Hoewel de ziel zich afsluit van de hogere liefde, en doorgaat met het leven van alledag, de mens is veranderd door de ervaring. Dit is waarneembaar doordat waarden en normen zijn veranderd. Aan de oppervlakte kan het leven doorgaan, echter diepere liggende aspecten van het leven worden geleefd. De transformerende werking van de liefde heeft zijn werk gedaan. De ziel ontvouwt zich vanzelf en mede in contact met anderen.

Eline van de Nes

woensdag 23 mei 2012

What really matters in life


Philosophers say:

Heraclitus:

Harmony

Democritus:

Happiness and balance

Sophists:

Individual freedom, by any means necessary

Socrates:

Knowledge

Plato:

Reason

Aristotle:

Self realization

Epicurus:

Pleasure

Stoics:

Harmony

Philo:

God; perfect purity

St. Agustine:

Union with God

Thomas Aquinas:

Realization of Self as God ordainer

Meister Eckhart:

Union with God; one

Christianity:

God is good

Eastern religions:

God of good and God of Evil (duality)

Thomas Hobbes:

Relative (no absolute good or evil)

Descartes:

God is perfect

Spinoza:

Self preservation and intellectual love of God

John Locke:

Enlightened self interest

Richard Cumberland:

Welfare of the group, society

Lord Shaftesbury:

Welfare of Self and group

Francis Hutcheson:

Greatest good for the greatest number

Leibnitz:

Innate principles in the human soul

Kant:

Discover the meaning of right and wrong;
good and evil

Rousseau:

Human will; moral law and duty

Fichte:

Know what is right and do it because it is right

Schopenhauer:

Sympathy and pity

Mill:

Greatest good for the greatest number ("utilitarian")

Bentham:

Greatest good for the greatest number

Spencer:

Scientific basis of right and wrong ("absolute right produces immediate pleasure;
relative right produces future happiness;
the goal is absolute right")

Dewey & James:

Good serves the ends of the group and the individual
and is relative
("food for a sick man may be poison")

Gandhi:

Nonviolence

Martin Luther King:

Love

dinsdag 14 februari 2012

Ubuntu


Ubuntu

In de Happinez kwam ik het volgende verhaal tegen over vergeven:

Op veel plekken in Afrika leeft de overtuiging dat je iemand wordt of bent dankzij anderen. Afrikanen noemen dit Ubuntu. Als iemand bij de Babembastam in Zuid-Afrika onverantwoordelijk of slecht handelt, wordt hij in het midden van het dorp tussen alle mannen, vrouwen en kinderen gezet. Om de beurt spreekt ieder lid van de stam tot hem en vertelt over zijn goede eigenschappen en daden. Niemand mag overdrijven, verhalen verzinnen of sarcastisch doen.

Na deze ceremonie wordt het stamlid op symbolische wijze opnieuw verwelkomd in de stam. De persoon in het midden wordt zo herinnerd aan de liefde die in hem leeft en kan zich weer met de mensen om zich heen verbinden ...


Ubuntu, uitgesproken als oe-BOEN-toe,is een Afrikaanse filosofie. Het draait om toewijding en relaties tussen mensen onderling. Het woord komt voor in de Bantoe talen van Zuidelijk Afrika en wordt gezien als een traditioneel Afrikaans concept.

Ubuntu heeft veel invloed gehad op bijvoorbeeld Nelson Mandela. Mandela brengt kracht en inspiratie over op anderen. Hij verandert mensen en hij maakt de wereld bijzonder door gewoon mens te zijn. Justin Forsyth, de adviseur van voormalige Britse regeringsleder Tony Blair, verklaart dat dit ons laat inzien dat leiderschap zeker niet alleen om heldendaden gaat, maar vooral ook om de dagelijkse kleine gebaren.


In diverse bewoordingen wordt deze eerste zwarte president van Zuid-Afrika betiteld als een bijzonder mens, een ongelooflijke staatsman, (liefdevol) als Madiba, een tovenaar en als Tata ("vader) van ons land".

De leiderschapsfilosofie van Nelson Mandela komt voort uit de oude Afrikaanse traditie: Ubuntu, hetgeen 'medemenselijkheid' betekent. De oorsprong ligt in het "community"-denken van de vroegere dorpsoudsten.

Er zijn vele vertalingen van 'Ubuntu' mogelijk, waaronder:

"één-zijn"

"Menselijkheid tegenover anderen"

"Ik ben omdat wij zijn"

Menselijk worden door anderen

Een veel gebruikte definitie van Ubuntu is "het geloof in een Universeel gedeeld verbond dat de gehele mensheid verbindt".

Een langere definitie, zoals gebruikt door Aartsbisschop Desmond Tutu (1999):

"Iemand met Ubuntu staat open voor en is toegankelijk voor anderen, wijdt zich aan anderen, voelt zich niet bedreigd door het kunnen van anderen omdat hij of zij genoeg zelfvertrouwen put uit de wetenschap dat hij of zij onderdeel is van een groter geheel en krimpt ineen wanneer anderen worden vernederd of wanneer anderen worden gemarteld of onderdrukt."